« لـی »
‫باید حرکت کنیم. یالا!
‫بمب زدن. سربازها تیر خوردن [خانۀ روستایی فارلی، انگلستان سال 1977]
‫بله. انتظارش رو داشتـم
‫چنین اتفاقاتی در یک جنگ بیوفته
‫خب اگه خودت می‌دونی
‫دلیلی نمی‌مونه که
‫به سوالاتـت جواب بدم
‫مگه جوابی هم دادید؟ ‫حتماً متوجه نشدم
‫انتظار داری از این به چی برسی؟
‫به چی برسم؟
‫اگه فکر می‌کنی سوال سختیـه
‫احتمالاً باید درمورد آینده‌ات ‫در روزنامه نگاری تجدید نظر کنی
‫کنجکاوم
‫این حرف هیچ وقت نشونه خوبی نیست
‫خب، شاید برای شما نیست
داری از کاه کوه می‌سازی
‫اونا فقط چندتا عکسـن
بعید می‌دونم
‫حتماً داستان‌هایی پشت‌شون هست
‫چه اهمیتی داره؟
‫اون داستان‌ها باید شنیده بشن
‫نمی‌خواید دنیا درموردتون بدونـه؟
‫مگه واسه همین نرفتید اونجا؟
‫فکر می‌کنی رفتم جنگ که ‫مردم اسمم رو بشناسن؟
‫- همچین حرفی نزدم ‫- چرا زدی
‫من که نمی‌خوام بازجویی‌تون کنم
‫تمام مصاحبه‌ها بازجویی هستن
‫البته اون خوباش
‫همه این‌ها منتشر شدن؟
‫- بعضی‌هاشون ‫- همه‌شون نشدن؟
‫چی گیر من میاد؟
‫منظورتون چیـه؟
‫فرض کن درمورد این عکس‌ها بهت بگم
‫تمام داستان‌هام رو برات تعریف کنم
‫در ازاش چی می‌گیرم؟
‫باید حتماً بده بستونی در کار باشه؟
‫خب، زندگی همینـه
‫اگه یه داستان درمورد خودت برام تعریف کنی
‫منم یه داستان درمورد خودم ‫برات تعریف می‌کنم
‫قبولـه
دست همه رو از پشت بسته بودم
‫و تا جایی که می‌تونستم ‫این سه‌تا کار رو می‌کردم
زندگی بر وفق مراد بود
‫لابستر رو بردار و بکنـش ‫داخل گوش چپـت،
‫طوری که انگار داری با معشوقه‌ات تلفنی حرف می‌زنی
‫عالیـه
‫اما انگار آلمانی‌ها عاشقـش هستن
‫- زنده باد فرانسه، عشق من ‫- ناهار رسید
‫باریکلا. بیا بشین
‫مرسی
‫لطفاً دیگه بحث سیاسی نکنید
‫اما جداً...
‫فرانسه تحمل ایدئولوژی‌های اون رو نداره
جلوش قد علم می‌کنیم
و وقتی شکست خوردید، انگلستان آماده‌ست که
‫دوباره به دادتون برسه
‫خب همین باعث میشه که معمولا
‫تا لحظه آخر چشم به راه موند
‫رولند. خوش اومدی
‫خیلی جذابـه
‫اوه
‫شبیه کسایی که شبانه روز ‫کار می‌کنن نیستی
‫تازه دستات هم رنگی هستن
‫واسه همین فکر کنم ‫توام هنرمند هستی
‫تازه تمیزشون هم نکردی
‫چون می‌خوای مردم بفهمن هنرمندی؟
‫یا گذاشتی همینطوری بمونـه
‫چون باید خودت رو قانع کنی ‫که هنرمندی؟
‫تازه قبل از این که از میزبان اجازه بگیری
‫برای خودت نوشیدنی ریختی
‫شرط می‌بندم که اعضای ‫همه‌ی خانواده‌های مهم انگلستان
تو رو از یه کیلومتری می‌شناسن
‫تو عضو طبقهٔ حاکم هستی
‫و ازش متنفری
‫درست میگم؟
‫من از کوئیکرها هستم. نمیشه گفت طبقه‌ی حاکم.‏
‫اما با این حال...
‫اون می‌تونه دست همه‌مون رو بخونه
‫میشه منم نظرم رو بگم؟
‫اهمم. تو...
‫قطعاً توی طبقه متوسط بزرگ شدی
‫چه این یعنی در مقابل افراد پولدار ‫فقیر بودی
‫و در مقابل افراد فقیر، پولدار
‫واسه همین حس می‌کنی ‫جزء هیچ‌کدوم نیستی
‫عادت کردی که مردم با نیم‌نگاهی بهت
‫هوش و حواسشون بپره
‫تا بالاخره یاد گرفتی ازش استفاده کنی
‫که این یعنی از بیشتر آدما باهوش تری
‫از هرکی که زیر سوال ببرتت خوشت نمیاد
‫مخصوصاً وقتی می‌دونی که ‫داری اشتباه می‌کنی
‫و رازهایی داری
‫اونقدر زیاد...
‫که هیچ وقت به زبون نمیاری‌شون
‫تقریباً تو رو اندازه ژان می‌شناسم
‫و تقریباً همونقد هم دوستت دارم
‫دل‌مون برات تنگ میشه
‫برگرد پاریس پیش ما
‫توی پاریس دیگه نمی‌دونم کی هستم
‫سوال اینـه که...
‫الان می‌خوای کی باشی، لی میلر؟
‫و قراره بابتـش چیکار کنی؟
‫آه
‫داشتیم شرط می‌بستیم
‫که امروز چه ساعتی می‌بینیمـت
‫کی برد؟
‫خب، اونقدی که فکر می‌کردم ‫حوصله سربر نیست
‫- زنده‌ست ‫- صبح بخیر
‫- صبح بخیر
‫اجازه هست؟
‫حالا اینجا رو نگاه کن
‫این بانوی کوچک در نمایشگاه کفش و چرم
‫درحال به نمایش گذاشتن کفش‌های ‫ظریف برای افسران پلیس است
‫خانم‌های زیبایی برای تماشا هستن
‫و در کنار آن‌ها می‌توانید کفش‌ها را نیز ‫تماشا کنید
‫از یک رویداد به سراغ ‫رویداد دیگری برویم
‫یعنی جشن تولد 48 سالگی هیتلر
‫که به همین مناسبت، نمایش بزرگی ‫را برایـش ترتیب داده‌اند
‫به نظر می‌رسید که دستورالعمل
‫برای یک مهمانی تولد موفق
‫به رژه فرستادن چند صد مرد
‫و نمایش مقداری رنگ در پرچم‌های به اهتزاز...
‫- ای خدا، نگاه‌شون کن آخه ‫- احمقـن بابا
‫اما خطرناک
‫همه‌شون شستشوی مغزی شدن
همه که باورشون نمیشه
‫قطعاً خیلی‌ها متوجه میشن اون چطور آدمیـه
‫اما متوجه نشدن. ‫نگاه‌شون کن
‫نقش بازی نمی‌کنن
‫تنها جواب عاقلانه
‫به حکومت ستمگرانه، نقاشی کشیدنـه
‫- خلق کردنـه ‫- و نوشیدنی خوردن
هیچ‌کدوم‌تون نفهمیدید چه فاجعه‌ای در پیشـه
‫خیلی آروم‌آروم اتفاق افتاد،
‫و در عین حال یک شبـه
‫یک روز صبح بیدار شدیم
‫و هیتلر قدرتمند ترین مرد ‫اروپا شده بود
‫حتی زمانی که داشت رخ می‌داد، ‫آدم باورش نمیشد که واقعی باشه
‫خب چیکار کردید؟
‫خب...
‫[لندن، انگلستان، سال 1940]
‫من به زندگی عادیـم ادامه دادم
‫اون موقع دیگه اروپا وارد جنگ شده بود
ولی توی لندن، حس می‌کردی جنگ اون سرِ دنیاست
‫رولند به عنوان یک هنرمند ‫و معترض وظیفه شناس
‫استخدام شده بود که برای کمک به جنگ
‫تکنیک‌های استتار خلق بکنـه
‫حس می‌کردیم جای ما امنـه
‫رولند؟
‫عزیزم، برگشتی
‫لعنت بهش
‫نوبت توئه
‫خواهش می‌کنم بذار شام درست کنم
‫بیخیال، یه پیشرفت داشتم
‫- قول دادی ‫- من قول ندادم
‫حواسم هست که هیچ‌وقت ‫هیچ قولی ندم
‫خیلی خب
‫- شهر چه خبر بود؟ ‫- افتضاح
‫مگه تاکسی پیدا میشد
‫- باید کجا وایسم؟ ‫- اینجا لطفاً
‫آماده‌ای؟
[مجله وگ]
‫قلمروطلب نباش آدری
منظورت اینـه که ویراستاری نکنم؟
‫عذر می‌خوام خانم ویترز
‫یکی به اسم لی میلر ‫می‌خواد شما رو ببینـه
‫لی میلر معروف؟
‫توی لندن چیکار می‌کنـه؟
‫ای خدا. راهنماییـش کن داخل، مود
‫بفرمایید داخل
‫ممنون
‫- سسیل بیتون، سلام ‫- چشمم روشن
‫حرفی داری؟
‫لی میلر هستم. شنیدم شما خانمی هستید ‫که واسه کار باید ملاقاتـش کنم
‫آدری میترز
‫و بله، خودم هستم. ‫خواهش می‌کنم بنشینید
‫ممنون
‫اجازه هست؟
‫ما مدل پیر استخدام نمی‌کنیم.
‫اوه، حالا از کوره در نرو
‫- من دیگه مدل نیستم ‫- وای خدا
‫- خب پس چی هستی؟ ‫- سسیل؟
‫میشه یه لحظه تنهامون بذاری؟
‫خواهش می‌کنم
‫برمیگردم که این فاجعه رو درست کنم
‫بابت سسیل عذر می‌خوام
‫- گاهی یخورده... ‫- هیولا میشه؟
‫نه. هیچ‌وقت نمی‌تونه سرخوردگیش رو از
پیر شدنِ خانم‌ها پنهان کنه
‫درسته
‫و در زمینـه مد، این فقط ‫نظر مرد‌ها نیست
‫اما به شدت با استعداده، واسه همین ‫باهاش کنار میام
‫این عکس کجا گرفته شده؟
‫اونجا... سوریه‌ست
‫کارهای استودیویی‌ام اینجاست
‫اوه، اینا خیلی تماشایی هستن
‫ممنون
‫اما متأسفانه حق با سسیل هست
‫درحال حاضر استخدامی نداریم
‫اگه بخوام صادق باشم باید بگم، ‫قضیه این هست که
‫مطمئن نیستیم که تا کی ‫اجازه میدن که کار کنیم
‫بذار اول این بگذره
‫ببینیم کجای کار هستیم ‫و بعدش دوباره صحبت می‌کنیم
‫چطوره؟
‫نگفته نه
‫بله هم نگفت
‫داری اشتباه به قضیه نگاه می‌کنی
‫اوه بیخیال. تو که اونجا نبودی
‫فقط می‌خوام وظیفه خودم رو انجام بدم، ‫مگه چقد سختـه؟
‫کار پیدا می‌کنی عشقـم
‫خدایا، این خیلی تحقیرآمیزه
‫عزیزم باید یه چیزی بهت بگم
‫چی؟
‫شنیدم که مردم توی پاریس
‫دارن میرن توی زیرزمین‌ها
‫منظورت چیـه؟
‫اوضاع داره خطرناک میشه
‫پل، نوش، سولانژ، ژان،
‫همه‌شون از دست نازی‌ها قایم شدن
‫چرا برنگشتید به پاریس؟
‫اون موقع دیگه نمی‌تونستم
‫پاریس توسط نازی‌ها اشغال شده بود،
‫و بریتانیا تک و تنها مونده بود
‫و هیچ راه ارتباطی نداشتیم
‫دیگه چیا هست که بهم بگید؟
‫خیلی چیزا
‫با اینکه دوستام تو یک مکان ‫اشغال شده بودن
‫بازم داشتن یه کارایی می‌کردن
‫پاول و نوش به گروه مقاومت ملحق شده بودن
‫اما اون موقع این رو نمی‌دونستم
‫و راهی برای دسترسی بهشون نداشتم
‫و...
‫و بعد همه شروع کرده بودن ‫به ایفا کردن نقش خودشون
‫رولند بیشتر شب‌ها می‌رفت بیرون ‫و نگهبان حمله هوایی شده بود
‫داشتم احساس بی فایده بودن می‌کردم
‫و هرچی افسرده‌تر میشدم، ‫کونـمم کوچیک‌تر میشد
‫که معمولاً برعکس اینـه
‫اما در نهایت بهتون استخدام‌تون کرد؟
‫آره، تقریباً خیلی سریع کوتاه اومد
‫فکر می‌کنم متوجه شد که اون ‫سسیل بیتون ِاهلِ جر و بحث
‫وقتی اطراف یه زن باشه ‫خیلی بامزه‌تر میشه
‫سسیل بیتون...
‫- همه خوبـن؟ ‫- خداروشکر بله
‫آدری کجاست؟
‫اونجا
‫راستـش اونقد که به نظر میرسه ‫بد نیست
ساختمون هنوز سر پاست
‫اما برا یه مدتی باید بریم ‫داخل زیرزمین
از کار بی‌کار شدیم؟
‫نه، چرا از کار بی‌کار بشیم؟
‫امروز صبح با وزارتخانه صبحت کردم،
‫سهمیه کاغذمون رو داریم
‫- بازم جای شکرش باقیـه ‫- تازه یه ماموریت هم داریم
‫که زن‌های بریتانیا رو تشویق کنیم ‫که وظیفه‌ خودشون رو انجام بدن
‫میشه یه لحظه اینـا رو قرض بگیرم؟
‫- حتماً ‫- ممنون
‫مود، باهام بیا
‫و تو
‫- دوست داری به ما ملحق بشی؟ ‫- خیلی خلاقـه
‫با این چیزای بند مانند
‫- باشه. ‫- که مسخره‌ان...
‫ثابت نگهشون دارید
‫- هیچی نمی‌بینم ‫- هیچی نمی‌بینی؟
‫- نمی‌بینم ‫- خدای من
‫بیا، این مال تو... ‫درست اینجا. درسته، اینـم از این
‫اونجا!
‫اونجا، خودشـه
‫اوه خدایا
‫مود، می‌تونی اونجا بشینی. ‫خیلی خب. اینـم از این
‫هیچ توجه‌ای به ساختمان ‫درحال سوختن پشت سر من نکنید
‫حمله هوایی همه خونه‌ها رو زیر و رو کرد
‫خیابون‌ها رو زیر و رو کرد،
‫و برای مردم لندن هرج و مرج بجا گذاشت
‫اما همه دنبال یه کاری رو گرفتن
‫و من تمام تلاشـم رو کردم ‫که ثبتـش کنم
‫مرد‌ها فرستاده شده بودن به جنگ
‫زن‌هاشون رو گذاشته بودن که از بچه‌هاشون ‫مراقب بکنن
‫اگه اون مسئولیت هم نبود
‫می‌تونستیم فقط روی یک چیز تمرکز کنیم
‫همه ساعتـه کار کردیم
‫هرکاری برای حل مشکلات کردیم
بمباران
تا ماه‌ها ادامه داشت
‫بخشی از زندگی روزانه‌مون شده بود.
‫لحظاتی رو گذروندیم ‫که عن توی کون آدم یخ می‌زد
‫اما ما ادامه می‌دادیم
‫آدری یه رئیس فوق العاده بود
‫و ما دوست شدیم
‫دوستی‌مون فقط یک دوستی ساده بود
‫اوه آدری
‫بچه‌ داری؟
‫وای خدا، نه. ‫تو چی؟
‫وای خدا، نه
‫اجازه هست؟
‫پس هیچ وقت دلتون بچه نمی‌خواسته؟
‫هیچ وقت فکر نکردم بتونم مادر باشم
‫من هیچ‌وقت برای مادر بودن ساخته نشده بودم
‫چرا داری یه پیرزن رو انقد سوال پیچ می‌کنی؟
‫- بیخیال، اونقدا هم پیر نیستید ‫- اوه
‫چرا همه مردا اینطوری هستن؟
‫اولـش می‌گید اونقد جوون نیستم، ‫بعد میگید اونقد پیر نیستم
‫فقط دارم سعی می‌کنم درک کنم
‫چی رو؟
‫سعی می‌کنم تو رو درک کنـم
‫هدف...
‫من جاه طلب بودم
‫به تنهایی می‌تونستم عکس‌های خوبی بگیرم
‫آه...
‫به خط بشید
‫طبق تجربه‌ام
گروهی کار کردن دردسرهای خودش رو داشت
‫و فقط یک نفر می‌تونه رئیس باشه
‫عصر بخیر خانم‌ها
‫اما بعد سر و کله دیوی شرمن ‫از مجله لایف پیدا شد
‫- سلام ‫- سلام
‫اصلاً فکرش رو نمی‌کردم
‫که اینجا یه آمریکایی دیگه‌ام پیدا کنم
‫آها
‫یکم تاریکـه
‫می‌دونم
‫اجازه هست؟
‫توی یک چشم‌ به‌هم زدن، دیگه رقابتی وجود نداشت، ما یه تیم بودیم
‫احساس راحتی میداد
‫- یکم به چپ ‫- بله خانم
‫- بگید حمله هوایی ‫- حمله هوایی!
‫ممنون
‫- ممنون ‫- خواهش می‌کنم
‫متاسفانه جلوتر از این نمی‌تونید بیایید خانم
‫نه من با مجله وگ هستم
‫ایشون با منـه
‫برای جلوتر رفتن نیاز به
‫تاییدیه رسمی نظامی دارید
‫وای خدا
‫به مجلات ابلاغ شده خانم
‫خانم‌ها فقط به مکان‌های ‫غیرنظامی دسترسی دارن
‫خواهش می‌کنم به سمت سالن ‫غذاخوری برید
‫ای خدا
‫فکر می‌کردم بعد از اون همه ساعت که
‫توی ماشین بودم، کوتاه بیان
‫شرمنده
‫اوه
‫- سلام ‫- اوه، ببخشید
‫من لی میلر هستم ‫برای وگ کار می‌کنم
‫اوه! ان داگلس، کمک خلبان
‫واو، شما پرواز می‌کنید
‫فقط بمب افکن‌ها رو بین ‫پایگاه‌ها جابجا می‌کنم. اما درکل...
‫بله، پرواز می‌کنم
‫اشکالی نداره از شما عکس‌ بگیرم؟
‫مشکلی نیست
‫کار شما واقعاً...
‫باعث میشه بفهمیم اون بیرون چه خبره
‫ممنون
‫تا کنار در برو عقب
‫ببینیم این چطوره
‫اینـم از این
‫بذار ببینیم میشه عکسـت رو ‫بزنیم توی مجله یا نه
‫همچین چیزی منتشر میشه؟
‫امیدوارم بشه
‫اشکال نداره کلاهت رو برداری؟
‫معرکه‌ست. ‫خوب شد
اینم از این
‫نمی‌خوام بیشتر وقتـت رو بگیرم
‫از آشنایی باهات خوشوقت شدم
‫منم خوشوقت شدم خانم میلر
‫هنوزم توی همون هتل ‫اقامت داری؟
‫اگه بازم آینه‌هاشون رو بشکونـم، نه
‫خب اگه بخوای اینجا بمونی ‫قدمت رو چشمـه
‫- اتاق داریم ‫- مطمئنی؟
‫از نظر رولند اشکالی نداره؟
‫تنها آدم‌هایی که اهمیت میدن
‫من با چه مردهایی می‌خوابم
‫اون مردهایی هستن که باهاشون نمی‌خوابـم
‫بری؟
‫کجا؟
‫منطقه ساحلی
‫فقط چند ساعت فاصله داره
‫برای چه مدتی؟
‫فکر می‌کنم یه مدتی بشه
‫داریم آماده می‌شیم، نه؟
‫برای حمله به اروپا
‫متاسفانه منم اندازه تو می‌دونم
‫قراره تانک‌ها رو شبیه به ‫کیوسک بستنی بکنم،
‫اما از من نشنیده بگیرید
‫دیوی، بیا قبل از رفتنـش ازمون عکس بگیریم
‫بله
‫آه
‫- نرو ‫- خیلی طول نمی‌کشـه
‫عکس لباس چندتا زن بیچاره نه!
‫اگه لی میلر فکر می‌کنـه که می‌تونه...
‫مسئله چیزی که لی میلر فکر می‌کنـه
‫یا نمی‌کنـه نیست، سسیل
‫مسئله وظیفه ما در قبال خواننده‌هامون هست
‫اونایی که مستخدم یا
‫آب گرم ندارن
‫و به چیزای دیگه‌ای بجز ‫دوخت لباس اهمیت میدن
‫- وگ جایی نیست که... ‫- جای تو هم نیست!
‫عکس زیر شلواری‌ها چاپ میشه ‫ممنون
‫لی
‫سسیل
‫فکر کنم این همون چیزی هست
‫که توی زبان‌تون بهش می‌گید ‫سر چیزای الکی عصبانی شدن
‫فقط یه زن می‌تونست همچین عکس‌هایی بگیره
‫خب، ممنون
‫آدری، گوش بده
‫وقتی زمانـش رسید، من رو بفرست اروپا
‫وزارتخونه خیلی واضح اعلام کرده که
‫وقتی زمانش برسه، وظیفه ما خواهد بود که...
‫نقش خودمون رو ایفا کنیم. بله، بله، بله. ‫می‌دونم، می‌دونم
‫اما چرا مردها باید تصمیم بگیرن ‫که اون نقش باید چی باشه؟
‫چرا زن‌ها نمی‌تونن برن به جبهه؟ ‫چرا؟
‫لی، با وجود این که من ‫پشتکارت رو تحسین می‌کنم
‫اما فایده‌ای نداره
‫بدون تایید رسمی ارتش، نمی‌تونی هیچی
‫برای ما بفرستی
‫بی فایده ست
‫متاسفم
‫دوباره درخواست بده
‫آره، آره
‫میام
‫خیلی خب، خداحافظ
‫کِی میری؟
‫داکوتا فردا صبح راه میفته
‫تو حتی فرانسوی هم بلد نیستی
‫نمی‌فرستادن به منطقه جنگی
‫اما آمریکایی‌ها فرق داشتن
سنت‌ها و قوانین پا پیچ‌شون نمی‌شدن
‫صد درصد مطمئنی می‌خوای این کار رو بکنی؟
‫بله، بله، بله، بله، بله
‫مشکلی برات پیش نمیاد؟
خدا کنه نیاد
‫خیلی مراقب باش
‫- خواهش می‌کنم ‫- سعیـم رو می‌کنم
[نورماندی، فرانسه، سال 1944]
‫عزم و اراده توی خونـم بود
‫تاحالا انقدر احساس سرزنده بودن ‫نکرده بودم
‫کلـش برای من یه ماجراجویی بود
‫باید می‌رفتم وسط مهلکه
‫که یعنی اروپا
‫و بهش رسیدم
و بالأخره فرصتش رو داشتم که با چشمای خودم همه چی رو ببینم
‫خانم‌ها اجازه ندارن وارد نشست مطلوعاتی بشن
‫حتماً شوخیـت گرفته
‫این اطراف توالت زنانـه هست؟
‫دشمن به خوبی آموزش دیده،
‫تجهیز شده
‫و سرد و گرم جنگ رو چشیده
‫حمله‌های هوایی ما، قدرت هوایی
‫و توانایی‌شون در جنگ زمینی ‫رو کاهش داده
‫همونطور که شاید بدونید، ‫ما به همراه متحدانمون
‫در طول چند هفته‌ی گذشته
بمباران آلمان رو سنگین‌تر کردیم
‫حالا هرکدوم از شما به یه یگان به‌‌خصوص اعزام می‌شید
‫در همین حین فشار حملات زمینی رو
‫توی فرانسه بیشتر می‌کنیم
‫اونجا جنب و جوش زیاده
باید کاملاً گوش به زنگ باشید
‫حواس‌تون به مسیر باشه
‫مرخص هستید
‫آهای تو!
‫شما حتما لی میلر هستید
‫اینجا منطقه جنگیـه، سرهنگ
‫همون لی خالی کافیه
‫خب، «لی خالی»، زن‌ها اجازه‌ی ورود
‫به جلسه‌ی توجیهی رو ندارن
‫گمونم دستورالعمل رو بهت گفتن
‫گمونم درست‌حسابی نشنیدم
‫الان خوب صدامو می‌شنوی؟
‫بله، قربان
‫ما زن‌ها رو نمی‌فرستیم جنگ
‫خب، این مشکل‌سازه چون من دیگه اومدم
‫که یعنی...
‫که یعنی وبال گردنِ من شدی
‫دنبالم بیا
‫این دکترها روزانه بیش از صدتا جراحی انجام میدن
‫هر روز
‫تکون نخور
‫ببخشید
‫اینجا قیچی لازم داریم
‫یا خدا! نور بندازید!
‫من اینجا نور لازم دارم
‫- بیا. بیا. بیا ‫- بیارش اینجا
‫- چراغ‌قوه! ‫- اوه
‫بیا اینجا
‫حتی موقعی که می‌خواستم نگاهم بهشون نیفته
‫می‌دونستم که نمی‌تونم
‫رولند هر هفته برام نامه می‌نوشت
‫التماس می‌کرد که برگردم خونه
‫اون علتِ اینکه می‌خواستم ‫اونجا باشم رو درک نمی‌کرد
‫لحظاتی بود که علتش رو ‫خودم هم درک نمی‌کردم
‫- اجازه هست؟ ‫- البته
‫باید ادامه بدیم
‫آهای
‫اینجا زیاد دیدمت
‫کی هستی؟
‫من لی هستم
‫- واسه مجله‌ی وگ کار می‌کنم ‫- جدی؟
‫دنبال مدل می‌گردی؟
‫لازم نیست، تو رو پیدا کردم
‫اسمت چیه؟
‫کرت
‫چشمای خوشگلی داری، کرت
‫چشمام به مامانم رفته
‫پسر خوش‌شانس
‫بهم گفتن که برمی‌گردم خونه
‫ببین
‫میشه عکسم رو بگیری؟
‫وقتی برگشتم خونه و خوش‌تیپ کردم
‫می‌خوام دخترم ببینه چقدر شجاع بودم
‫حتماً
‫میلر
‫مطمئن میشی چاپش کنن؟
‫قول میدم
‫وسایلت رو بردار. ‫می‌ریم شهر سن-مالو.
‫می‌تونی سوار ماشین «واحد غیرنظامی‌ها» بشی
‫جدی؟
‫قبل اینکه بری، اعلامیه‌ی ‫ترحیم خودت رو بنویس و
‫برای ویراستارت بفرستش
‫طبق روال ارتش
‫هیجان‌زده نشو. ‫شهر آروم شده.
‫تف توش! ‫از اینجا برو! یالا!
‫چی؟
‫آهای! باید حرکت کنیم، یالا
‫اینجا چه غلطی می‌کنی؟
‫گفتن شهر آروم شده
‫نه، نه. ‫نباید اینجا باشی، خانم.
‫همونجا بمون!
‫یالا! همه حواس‌ها به من باشه!
‫چارلی سه!
‫بیکر 1-5 صحبت می‌کنه
‫ما همچنان زیر آتیشِ ‫سنگین دشمن هستیم. تمام!
‫مختصات...
‫مختصات 325...
‫- 364 ‫- 364. تمام
‫منو نادیده بگیرید
‫100 درجه‌ به بالا، 200 درجه به چپ
‫من بودم نزدیکِ اون پنجره نمی‌شدم
‫تک‌تیرانداز دارن
‫این دیگه چه کوفتی بود؟
‫- یا خدا، دوباره تو؟ ‫- گفتی همینجا بمونم
‫- همین الان برو پایین. حالا! ‫- نه، وایسا
‫می‌خوای به درد بخوری،
‫یه مشت زن فرانسوی توی سرداب هستن
‫گوش کن، رفیق...
‫یکی‌شون رو برام پیدا کن که ‫انگلیسی بلد باشه. اِی خدا!
همون زنه‌ست! خودشـه!‏
خفه شو‍!‏
حرفم هنوز تموم نشده
می‌خوای خفه شم؟
اون همه چی رو لو داده
همه چی رو به آلمان‌ها گفته
بس کن
بس کنید خانم، کافیه
زبون‌تون رو نگه دارید
لطفاً چیزی نگید
دختر خانم، حالت خوبه؟
برام تعریف کن چه اتفاقی افتاده.‏ من سرباز نیستم.‏
خب؟
اون مثل بقیه نبود،‏
قسم می‌خورم
مهربون بود
گفت دوستم داره
و حالا من ترسیدم
من همدست و خائن نیستم، قسم می‌خورم‏
بهم گفت عاشقمـه
‫آره عزیزم، همه‌شون همین رو میگن
همه‌شون همین رو میگن.‏ تقصیر تو نیست.‏
تقصیر تو نیست
اشکات رو پاک کن
‫چی دستگیرت شد؟
‫اون ساحره‌ی پلید میگه همسایه‌اش
‫آمار محموله‌های شبانه‌تون رو به آلمانی‌ها میده
‫و اون بلونده؟
‫فقط دختریـه که ازش سوءاستفاده کردن
‫صد البته
‫چی گفتی؟
‫همه‌شون همین رو میگن
‫- سرباز ‫- چطور روت میشه؟
‫چه غلطی کردی؟
‫پرچم سفید رو برافراشته کردن!
‫عوضی
‫زنده‌باد هیتلر
لعنتی
‫خب...
‫خوبی؟
‫آره
‫آره، خوبم
‫این صفحه‌ی خالی لامصب
‫مثل یه نویسنده‌ی واقعی حرف می‌زنی
‫می‌خوام شیوا باشه
‫می‌خوام حقیقی باشه، ولی...
‫می‌خوام خوب باشه
‫اول نگران حقیقی بودنش باش
‫بعداً خوبش کن
‫بمب آتش‌زا بود، نه؟
‫خب، ما تا مدت‌ها بعدش نمی‌دونستیم که
‫بمب آتش‌زاست
‫آدری هیچوقت نفهمید که
‫چرا ناظرانِ مطبوعات حاضر نشدن چاپش کنن
‫هیچوقت ازش تشکر نکردم
‫بابت چی؟
‫خب...
‫واسه تلاشش
‫اون چیه؟
‫یه شعره
‫از پل الوار
‫کی هست؟
‫اون...اون...
‫اون دوستمـه
«شعر آزادی از پل الوار»
‫«روی کتاب‌های مدرسه‌ام
‫روی میزم
‫و روی درختان
‫روی شن‌ها
‫روی برف
‫اسمت را می‌نویسم»
‫ببخشید
‫یالا!
‫ببخشید
‫چی میگن؟
‫میگن اون آشغاله
‫یه کثیف خائن
‫هیچکس نمی‌تونه بهت بگه چه حسی داره
‫شرمساری رو میگم
‫زخم‌های مختلفی هستن
‫به غیر از اون زخم‌هایی که میشه دید
‫آزادسازی
«فرانسه، پاریس، سال 1944»
‫مردم جشن گرفته بودن
‫ولی پاریس فقط یه شهر بود
‫جنگ در سرتاسر اروپا ادامه پیدا کرد
‫نبرد حالا حالاها تموم بشو نبود
‫و برای من، قضیه تازه شروع شده بود
‫دیوید شرمن و لی میلر
‫واسه لی‌ میلر بسته‌ای نیومده؟
‫ممنون
‫اوهوم
‫یه استعاره‌ی عاشقانه‌ی دیگه؟
‫اوهوم
‫اگه قراره بریم بیرون، ‫میشه اول صورتم رو اصلاح کنم؟
‫مشکلی نیست. من...
‫باید برم دیدنِ یه دوست
‫- زیاد طول نمی‌کشه ‫- خیلی‌خب
‫آروم باش. بیخیال. ‫درش بیار.
‫- نه ‫- خودت اینو می‌خواستی
‫نه
‫یالا
‫بس کن. خواهش می‌کنم
‫نه
‫- نه ‫- خودت همینو می‌خوای
‫- ای عوضی ل! ‫- چی؟
‫- ولش کن! ‫- ولم کن
‫- دیوونه ‫- ازش دور شو
‫- دست از سرش بردار! ‫- یا خدا
‫عوضی!
‫یا خدا
‫آدم خیال می‌کنه از خداشونـه
‫از اینجا برو
‫از اینجا برو! یالا!
‫ احمق
عوضی
‫تو خوبی؟
‫بیا
‫دفعه‌ی بعد...
دفعه بعد بکشش
‫ببخشید، خانم
ببخشید، خانم
دنبال یکی می‌گردم که قبلاً اینجا زندگی می‌کرد
‫خانم
‫سولانژ؟
‫لی
‫سولانژ!
‫سولانژ
‫اوه!
‫وای خدا. ‫پوست و استخون شدی.
‫داری یخ می‌زنی
‫آره
‫بشین
‫بیا بشین. بشین
‫سولانژ...
‫اونا رفتن
‫همگی مُردن
‫پسرم مُرده
‫سعی داشت خودش رو برسونه ورودی پاریس
‫تا از آمریکایی‌ها استقبال کنه
‫الان اینجاییم
‫همه چی درست میشه
‫اونا بهش شلیک کردن
‫- آلمانی‌ها ‫- چی؟
‫ژان ازش قول گرفت که ‫به گروه مقاومت ملحق نشه
‫ولی من...
‫بعد اینکه پدرش رو با خودشون بردن
‫نتونستم جلوش رو بگیرم
‫- اونا ژان رو با خودشون بردن؟ ‫- آره
‫کجا بردنش؟
‫بعد اینکه آزادم کردن دنبالش گشتم
‫آزادت کردن از...؟
‫از... از کجا، سولانژ؟ ‫متوجه نمیشم
‫مجبوری این سؤالات رو بپرسی
‫چون اینجا نبودی
‫واسه همین خبر نداری
‫نه
‫باهام برگرد هتل
‫اگه ژان برگرده و نتونه پیدام کنه چی؟
‫اگه برگرده و این به‌هم ریختگی رو ببینه چی؟
‫لطفاً باهام بیا
‫قول میدم ازت مراقبت کنم
‫قول میدم
‫قولی نده که نتونی پاش وایستی
‫دیوی!
‫اوه
‫دیوی!
‫دیوی شرمن!
‫لی، چیکار می‌کنی؟
‫در رو...
‫در رو قفل کردن؟
‫زود باش
‫باشه، باشه
‫کجا رفتی؟ ‫چه اتفاقی افتاد؟
‫بیا، اینو بخور
‫خیلی‌خب. باشه
‫تو آدم خوبی هستی، دیوی
‫واقعاً اتفاقاتِ بدی میفتن
‫می‌دونی؟
‫اتفاقات بدی واسه ما دخترها میفته
‫لی...
‫لی عزیزم، منظورت چی بود؟
‫می‌دونی چیه؟
‫بعداً درموردش حرف می‌زنیم
‫بهتره بخوابی، خب؟
‫تکیه بده
‫بفرما. همینـه
‫طوری نیست
‫خب، گمونم با اطمینان میشه گفت که
‫لِم کار دستت اومده
‫جدی؟
‫حرف نداره
‫«و با قدرتِ کلام
‫دوباره زندگی‌ام را آغاز می‌کنم
‫من زاده شده‌ام که تو را بشناسم. ‫که از تو نام ببرم.»
‫آزادی!
‫کلاه آهنی‌م رو بهش دادم
‫از پنجره انداختش بیرون. ‫من هم سعی می‌کردم نگاه نکنم.
‫با نوشیدنی ضدعفونیش می‌کرد
‫بعدش کلاه رو بهم پس داد
‫دیوی رو هم که می‌شناسید، ‫بلافاصله دوباره کلاه رو گذاشت سرش
‫آره
‫درسته
‫مردها معمولاً اطرافِ لی ‫کارهای احمقانه می‌کنن
‫انگار...
‫خندیدن حس عجیبی داره
‫موقعی که مخفی می‌شدیم ‫اصلاً نمی‌تونستیم بخندیم
‫به زور نفس می‌کشیدیم
‫پاریس مثل لبخندیـه که
‫نصف دندون‌هاش ریخته
‫سالونژ رو دیدم
‫سه ماه زندانیش کرده بودن
‫نمی‌دونستیم کجا
‫نمی‌دونستیم زنده‌ست یا نه
‫بعدش یه روز یهویی برگشته بود
‫- چرا گرفته بودنش؟ ‫- خدا می‌دونه
‫منطقِ نازی‌های پلید
‫چه اتفاقی واسه ژان افتاد؟
‫چیزی...
‫- چیزی می‌دونیم؟ ‫- نه
‫ما فقط...
‫نمی‌دونیم. همه دنبال یکی می‌گردن
‫ولی هیچ‌کدوم‌مون جوابی نداریم
‫اون کثافت‌ها بویی از تمدن نبردن
‫تازه گیرشون فقط به یهودی‌ها نیست
‫هنرمندها. کمونیست‌ها.
‫سیاهپوست‌ها. دهاتی‌ها
‫هر کسی که نقطه‌نظری داشته باشه
‫هر کسی که با ایده‌آل‌هاشون هم‌خوانی نداشته باشه
‫همینطوری یهویی غیب‌شون می‌زنه. ‫تازه هیچ هشداری هم نمیدن.
‫فقط می‌دونیم
‫اونا رو به زور سوار قطار می‌کنن
‫پیرزن‌ها
‫بچه‌های کوچیک
‫و موقعی که با اون قطارها میرن،
‫دیگه برنمی‌گردن
‫اونا رو کجا می‌برن؟
‫دیگه رفتن
‫خیلی‌ها دیگه نیستن و رفتن
‫مردم همینطوری غیب نمیشن که
‫نمی‌دونم. نمی... ‫نمی‌دونم.
‫غیب میشن
‫آره. آره!
‫آدری ویترز بفرمایید
‫ممنون بابت بسته‌ی ویژه
‫لی! آزادسازی پاریس چطور پیش میره؟
‫میگن بی‌نظیره
‫لابد جشن بزرگی گرفتن
‫همگی مشتاقیم که خبرش رو ازت بشنویم،
‫البته
‫راستش ما هم اینجا جشن گرفتیم
‫مامانِ مود کیک درست کرده بود
‫با رولند حرف زدی؟ ‫چطور می‌گذرونه؟
‫لی؟
‫پشت خطی؟
‫توی اخبار گزارشی از افراد گم‌شده نبوده؟
‫گم‌شده؟
‫نمی‌فهمم
‫هزاران هزار نفر گم شدن
‫هیچی؟
‫شرمنده، زیاد واضح نیست. ‫کی گم شده؟
‫- هنوز ماجرا تموم نشده ‫- می‌دونم
‫ولی وقتی نسخه‌ی بعدی آماده‌ی چاپ بشه
‫مطمئنم کلی خبر خوش هست
‫من باید برم
‫چی...
‫مراقب خودت باش...
‫چیه؟
‫ببین کی از راه رسیده
‫- مشکل چیه؟ ‫- واسه همین اومدی اینجا؟
‫که تا خونه همراهیم کنی؟
‫نه. نه
‫همه چی تغییر کرده. ‫الان همه چی فرق داره.
‫من همون آدم هستم
‫تو همون آدم هستی
‫همه چی به حالت عادی برمی‌گردی،
‫همه چی درست میشه
‫عادی؟
‫فقط واسه این می‌خوای برگردم خونه که
‫عذاب وجدانِ وسط معرکه نبودن ‫توی جنگ، خفه‌ات نکنه!
‫اینقدر بی‌رحم نباش
‫- چی داری میگی؟ ‫- لطفاً صدات رو بیار پایین
‫ملت دارن گم میشن. ‫دوستامون.
‫نمی‌تونم همینطوری برگردم خونه، ‫دست روی دست بذارم و هیچ کاری نکنم
‫لی
‫- چاره‌ای ندارم ‫- اینطور نیست
‫اصلاً گوش دادی چی گفتم؟
‫آره، گوش دادم
‫فقط نگرانتم
‫خب، نباش
‫و دوستت دارم
‫برگرد خونه
‫خواهش می‌کنم
‫رولند فکر می‌کنه که من بهتره...
‫«رولند فکر می‌کنه» ‫جمله‌ای نیست که بخوام
‫الان واسه وداع بشنوم
‫من عازم خط مقدم میشم
‫واسه رفتن حاضری؟
‫فکر نمی‌کردم قراره اینو بگی
«مرز آلمان، سال 1945»
‫چرا برنگشتم خونه؟
‫گمونم راحت می‌تونستم
‫ولی من همیشه آخر از همه ‫از مهمونی می‌زدم بیرون
‫می‌خوای؟
‫همه استفاده می‌کنن
‫حال و هوات رو عوض می‌کنه
‫نمی‌خوام، ممنون
‫هر طور راحتی
‫وای خدا
‫کل بدنم درد می‌کنه
‫وای!
‫چند ماه رانندگی کردیم
‫چندین ماه آب‌تنی نکردیم
‫800 کیلومتر راه رفتیم که برسیم به اون جهنم
‫- سرهنگ ‫- میلر
‫پیمان‌های خودکشی
‫داریم همه‌جا پیداشون می‌کنیم
‫کل خانواده‌ها سیانور قورت میدن
‫قبل ما کسی نیومده اینجا؟
‫آره، شما اولین نفرید
‫ممنون
‫توی چشمای یه شخص ‫یه عالمه زندگی و حیات هست
‫تا اون لحظه‌ای که دیگه نیست
‫دیگه چیزی نبود که به گوشم خورده باشه ‫یا تصورش رو کرده باشم
‫واقعی بود
‫خیلی‌خب، از این جلوتر نیاید
‫وقتی به چشم دیدیش...
‫دیگه از ذهنت پاک شدنی نیست
‫هیچ اثری از حیات نیست، قربان
‫هیچ اثری از حیات نیست
‫هیچ اثری از حیات نیست، قربان
‫وای خدا
‫- دیوی؟ ‫- بله؟
‫دیوی، واسم قلاب بگیر
‫خیلی‌خب
‫مشکلی نیست
‫طوری نیست
‫می‌بینی؟
‫من صدمه‌ای بهت نمی‌زنم
‫یا خدا
‫چیه؟
‫دیوی
‫عکس گرفتم
‫خیلی‌خب، بریم
‫گرفتیش؟
‫آره
‫- خیلی‌خب، یالا ‫- آره
‫دیوی، آروم‌تر برو. آروم‌تر برو
‫همینـه؟
‫آره، چپ. چپ
‫پرینزرگنتن، آره
‫- سلام، از مطبوعات اومدیم ‫- اینجا ورود ممنوعـه
‫فقط افسرها
‫- سیگار می‌خوای؟ ‫- ممنون
‫- این بیرون یکم سرده، نه؟ ‫- صد درصد
‫من لی میلر هستم
‫ایشون هم دوستم دیوید شرمنـه
‫خیلی دوست داریم که چند لحظه
‫بریم داخل...
‫اگه مشکلی نیست
‫ممنون
‫- شب بخیر ‫- خانم
‫شماها درخواستی دارید؟
‫به کُلبه‌ی درویشی هیتلر خوش اومدید
‫ممنون
‫- سیگار؟ ‫- مرسی
‫- ممنون ‫- ارادت
‫- سلام ‫- سلام
‫دیوی
لعنتی
‫اول شما بفرمایید
‫آهای دیوی، آبش گرمـه
‫دیوی؟
‫من...نمی‌دونم...
‫وقتی رسیدیم به آپارتمان‌شون
‫هیتلر و «اوا براون» مُرده بودن
‫توی برلین خودکشی کرده بودن
‫ولی ما خبر نداشتیم
‫این حست رو تغییر نداد؟
‫رفتن توی وانِ هیتلر کبیر؟
‫آخه چطوری شد همچین کاری کردی؟
‫به نظرت اشتباه بوده؟
‫به نظرم اصلاً ازت بعید نبود
‫- یعنی چی؟ ‫- یهویی تصمیم گرفتی
‫به عواقب یا ظواهرش
‫فکر نکردی
‫چرا باید ظواهرش برام مهم باشه؟
‫چطوره تو چندتا سؤال جواب بدی؟
‫قبوله
‫از مادرت برام بگو
‫می‌خوای چی بگم؟
‫به خودت بستگی داره
‫تمام عمر، تفکرم این بود که
‫مشکل از منـه
‫صرفاً نفس کشیدن و بودنم مشکل‌سازه
‫خیلی طول کشید که بفهمم مشکل ‫از من نبود، مشکل از مادرم بود
‫حس می‌کردم بابت
‫تمام مشکلاتِ ریز و درشت زندگیش، ‫منو سرزنش می‌کرد
‫و...
‫و این باعث شد حس کنم که ‫من زندگیش رو به گند کشیدم
‫واقعاً همچین فکری می‌کنی؟
‫توجیه دیگه‌ای داری؟
‫ناامید کننده‌ست
‫وایسا
‫یا خدا
‫فکر کنم رسید
‫کجان؟
‫- عکس‌هام کجان؟ ‫- مگه نیستن؟
‫- بذار من یه نگاهی بکنم ‫- نه، اینجا نیستن لامصب!
‫لی؟ سلام، کمکی ازم برمیاد؟
‫دنبال چیز خاصی هستی؟
‫عه...
‫کمکی ازم برمیاد؟
‫کجان؟
‫وای خدا!
‫بس کن! بس کن! ‫خواهش می‌کنم، نکن
‫اینا واسه خودم هستن
‫خودم گرفتم‌شون. ‫خودم تصمیم می‌گیرم چه بلایی سرشون بیاد.
‫لی!
‫بس کن! بس کن!
‫بس کن، اونا بایگانی تاریخی هستن
‫خب، کی براش مهمـه؟ ‫هیچکس اونا رو ندید!
‫چاپ‌شون نکردی
‫من تلاشم رو کردم، لی. ‫با چنگ و دندون.
‫- اینا باید حفظ بشن
‫که چی؟ همینطوری توی قفسه بایگانی بمونه؟
‫وزارت فکر کرد که شاید باعث ناراحتی مردم بشه
‫لعنتی! اینا واقعاً اتفاق افتاده!
‫- این واقعیـه ‫- لی. لی!
‫- این اتفاق افتاده ‫- لی، لی
‫این عکس‌ها مردم رو بیشتر از الان‌شون
‫آزرده‌خاطر می‌کنه
‫مردم باید فراموش کنن
‫فراموش کنن؟ فراموش کنن؟
‫خیلی‌خب. این دختر کوچولو ‫توی اردوگاه مرگ،
‫بهش تعرض شد و کتک خورد!
‫چطوری فراموش کنه؟ ‫چطوری فراموش کنه؟
‫ها؟ ها؟
‫اصلاً میشه؟
‫من فقط می‌خوام...
‫فرستادمشون نیویورک
‫و امیدوارم وگ آمریکایی
‫منتشرشون کنه
‫واقعاً دارم سعیم رو می‌کنم، لی. ‫واقعاً تلاشم رو می‌کنم.
‫نه به قدر کافی
‫صدت رو نمی‌ذاری
‫می‌دونم خیال می‌کنی ناامیدت کردم
‫و ای کاش
‫قبل اینکه شروع کنی به نابود کردن‌شون
‫می‌ذاشتی توضیح بدم
‫شرمنده
‫این یه...
‫دسته از موهاتـه
‫واسه اولین باری که موهات رو کوتاه کردی
‫این اولین کتابیـه که برات خوندم
‫این اولین تصویریـه که نقاشی کردی
‫این اولین عکسیـه که
‫از تو و پدرت گرفتم
‫می‌دونم اشتباهاتی داشتم
‫و می‌دونم که شاید مادر خوبی نبودم، تونی
‫ولی واقعاً سعیم رو کردم
‫چرا هیچ کدوم از اینا رو بهم نگفتی؟
‫ای‌کاش می‌دونستم
‏«لی میلر» در سال 1977 در خانه‌ی روستایی فارلی از دنیا رفت
انتونی هیچ‌گاه نمی‌دانست مادرش حین جنگ چه کاری کرده
بعد از مرگش، عکس‌های لی را که در اتاق زیر شیروانی پنهان کرده بود پیدا کرد
رولند پنروس و انتونی پنروس:‏ مدت کوتاهی پس از مرگ لی،‏ خانواده‌اش آرشیو لی میلر را جمع‌آوری و درست کردند‏
رولند در سال 1984 از دنیا رفت.‏
از آن موقع،‏ انتونی و نوه‌ی لی، ایمی،‏ زندگی‌شان را وقف حفظ و نگهداری میراث لی کرده‌اند
دیوید شرمن: بعد از جنگ دیوی به نیویورک برگشت،‏
او به فعالیتش در مجله‌ی لایف ادامه داد و باسابقه‌ترین کارمند این مجله لقب گرفت.‏
وی تا پایانِ عمر رولند و لی،‏ با آنها دوستِ صمیمی باقی ماند.‏
آدری ویترز:‏ آدری در سال 2001 و در 96 سالگی درگذشت.‏
وی همواره بابت چاپ نکردن عکس‌های لی از اردوگاه کار اجباری در مجله‌ی وگ بریتانیایی حسرت می‌خورد‏
هرچند، او عکس‌ها را به مجله‌ی وگ آمریکایی فرستاد و
در ژوئن 1945 در مقاله‌ای تحت عنوان ‏‏«باورش کن» عکس‌ها به چاپ رسیدند.‏
نوش و پل الوار:‏
نوش در چهل سالگی و در سال 1946، یک سال پس از پایان جنگ، دچار یک سکته شد و درگذشت.‏
پل از غصه سرخورده شده بود و آخرین اشعارش را با نام مستعار در وصفِ نوش نوشت
چرا که «مرگِ نوش، جانِ پل الوار را نیز گرفته بود»‏