‫[دو میلیون سال پیش]
‫دو میلیون سال پیشه و سیاره‌مون ‫خیلی جای متفاوتیه.
‫یه گربه‌ی دندان‌خنجری، اسمایلودون.
‫یه شکارچی ترسناک در دوران خودش.
‫توی مسیرش یه هراس‌مرغ غول‌آسا ایستاده، ‫با قد دو متر.
‫هر دو طرف مسلحن،
‫و برای جنگ آماده‌ان.
‫این داستان جنگ‌های بزرگ برای بقاست،
‫و دودمان‌هایی که بر جهان حاکم میشن.
‫این داستان حیاته.
‫[زمان حال]
‫اگه بدونید کجا رو بگردید،
‫همچنان می‌تونید سرنخ‌هایی رو از ‫خاستگاه سیاره‌مون پیدا کنید.
‫این گردهمایی شکارچی‌های دریایی نیست.
‫این جمع شدن نسل‌های باستانی کنار همدیگه‌ست.
‫کوسه‌ها، فسیل‌های زنده،
‫تقریباً صدها میلیون ساله که تغییری نکردن.
‫دلفین‌ها، پستان‌داران هوازی،
‫که اجدادشون یک زمانی روی زمین می‌چرخیدن.
‫وال‌ها، بزرگ‌تر از تمام حیواناتی ‫که وجود داشتن.
‫پرنده‌ها،
‫آخرین بازمانده‌های دایناسورها...
‫بزرگ‌ترین دودمان جهان.
‫همه‌ی شکارچی‌ها...
‫همه‌شون دنبال یک شکارن،
‫اما همه‌شون خاستگاه‌های متفاوتی دارن.
‫امروزه بیشتر از ده میلیون گونه گیاه و حیوان ‫زنده هستن.
‫و با این حال، اونا فقط یک درصد موجوداتی‌ان ‫که از ابتدا وجود داشتن.
‫با رفتن به گذشته،
‫با خیلی از اون 99 درصدی که منقرض شدن ‫آشنا می‌شیم،
‫تا خارق‌العاده‌ترین داستان رو تعریف کنیم،
‫داستان حیات روی سیاره‌مون.
‫«قسمت اول: قوانین حیات»
‫حیات و گوناگونی‌های باورنکردنی‌اش ‫باید از یه جایی شروع بشن.
‫اولین جرقه چهار میلیون سال پیش زده شد.
‫احتمالاً به شکل ویژه‌ای سیاره‌مون ‫شرایط درستی داشته.
‫آب مایع، انرژی از طرف خورشید،
‫و مواد شیمیایی درستی که حیات رو شکل بدن.
‫روند دقیقش با گذر زمان گم شده.
‫ولی چیزی که ایجاد کرد یه سلول کوچیک ‫زنده بود.
‫لوکا،
‫آخرین جد مشترک کل جهان...
‫که همه‌ی حیات و همه چیز از اون نشئت گرفته.
‫از همین شروع ساده،
‫میلیاردها سال دیگه طول کشید تا حیات ‫به پیچیدگی واقعی برسه.
‫[450 میلیون سال پیش...]
‫شاهکاری که اول توی اقیانوس‌ها اتفاق افتاد.
‫اولین حیواناتی که فراوان شدن،
‫گونه‌های زیستی ساده‌ای بودن.
‫این بی‌مهره‌ها...
‫حیوانات بدون ستون فقرات،
‫میلیون‌ها سال حاکم دریاها بودن.
‫در طول تاریخ، ‫حیات درگیر یک جنگ بی پایان بوده.
‫یک دودمان برتری پیدا می‌کنه،
‫و دودمان بعدی نابودش می‌کنه.
‫گیاهان اولین حاکم‌های زمین بودن،
‫شرایطی رو ایجاد کردن که با گذشت زمان...
‫به بی‌مهره‌ها اجازه داد که برن دنبال‌شون،
‫و حاکم بشن.
‫ولی بی‌مهره‌ها نمی‌تونن تا همیشه ‫حاکم بمونن.
‫یک دودمان دیگه بهشون برتری پیدا می‌کنه.
‫یه دودمان که اون هم از آب اومده.
‫دوزیستان...
‫که شکل بدن‌شون چهار اندام حرکتی ‫و یک ستون فقرات داره،
‫ثابت کرده بود طرح مقاومی برای موفقیته.
‫دسترسی‌شون به خاطر وابستگی‌شون ‫به آب محدود شده بود.
‫ولی دودمانی رو ایجاد کردن که ‫این محدودیت رو نداشت.
‫خزندگان.
‫توانایی این رو داشتن که از خشک‌ترین مناطق ‫بهره ببرن،
‫گام‌های بزرگ‌شون اونا رو به همه جای ‫جهان برد.
‫برای اولین بار تاریخ، یک قدرت جهانی ‫وجود داشت.
‫از این خزندگان ابتدایی...
‫نمادین‌ترین دودمان به وجود اومد.
‫دایناسورها.
‫اونا بیش از 150 میلیون سال حکومت کردن.
‫یه گروه با گوناگونی خیره کننده،
‫که قلمرو بزرگ‌شون...
‫با بدشانسی مصیبت‌باری به پایان رسید.
‫در سایه‌ی اونا...
‫آخرین نسل بزرگ به وجود اومد.
‫پستانداران.
‫که یکی‌شون قراره سیاره رو از اینی که هست،
‫کاملاً عوض کنه.
‫فراز و سقوط این دودمان‌ها...
‫در طول چهار میلیون سال...
‫اتفاقی نبوده.
‫کل مسیر،
‫از ابتدای حیات تا گوناگونی بی نهایتی که ‫امروز می‌شناسیم،
‫با اصول بنیادین مشخصی شکل گرفته.
‫قوانین حیات.
‫اولین قانون اینه که سازگارترین همیشه ‫پیروز میشه.
‫هرکدوم از این تخم‌های پروانه یکسان ‫به نظر میان.
‫ولی هرکدوم‌شون ترکیب متفاوتی از ژن‌ها ‫رو داره،
‫که باعث میشه به صورت فردی کاملاً ‫یگانه باشن.
‫بعضی‌هاشون ویژگی‌های ژنتیکی‌ای رو دارن ‫که توی بقا بهشون کمک می‌کنه.
‫ویژگی‌هایی که نسل به نسل منتقل میشن،
‫تا بالاخره...
‫یکی‌شون انقدر با پیشینیانش متفاوت بشه،
‫که تبدیل به یک گونه‌ی کاملاً جدید بشه،
‫که با محیطش بهتر سازگاره.
‫این تکامله.
‫اما فقط کرم‌های ابریشم نیستن که ‫دارن تکامل پیدا می‌کنن.
‫همه چیز توی این جنگل داره برای بقا می‌جنگه،
‫از جمله گیاهان.
‫البته کرم‌های ابریشم لباس‌شون رو می‌خورن.
‫اما این گیاه سازگاری‌های خاص خودش رو ‫برای حیات پیدا کرده.
‫سم توی برگ‌هاش...
‫توانایی این رو داره که هرچیزی رو که ‫اون رو می‌خوره رو بکشه.
‫این یه جنگ شیمیاییه.
‫بعد یک گونه‌ی جدید از کرم‌های ابریشم ‫به وجود اومد،
‫اونا می‌تونستن اون برگ‌های سمی رو...
‫با تخم‌هایی که ممکنه روشون باشه رو بخورن.
‫در مقابل،
‫بقیه‌ی پروانه‌ها اینطور سازگار شدن که ‫فقط روی گیاهانی بشینن،
‫که تخمی روشون نیست،
‫که از این اطمینان حاصل کنن که بچه‌هاشون ‫بهترین شروع ممکن رو دارن.
‫اما گیاهان با شکل دادن...
‫حالت تخم‌گذاری روی برگ‌هاشون انتقام گرفتن.
‫اون تقلید از تخم پروانه‌ها...
‫هر ماده‌ای رو از تخم گذاشتن اونجا ‫منصرف می‌کرد.
‫گذشته از اون، این تخم‌های ساختگی شهد شیرینی ‫رو تولید می‌کنن که مورچه‌ها رو جذب می‌کنه،
‫که کرم‌های ابریشم رو می‌خورن.
‫اولین قانون حیات، که سازگارترین‌ها ‫پیروز میشن،
‫این گوناگونی حیاتی که ‫امروز وجود داره رو ساخته.
‫قانون بعدی حیات...
‫اینه که رقابت باعث سازگاری میشه.
‫[دو میلیون سال قبل]
‫و سخت‌ترین رقابت با هم‌نوع خودشه.
‫یک هراس‌مرغ نر.
‫قلمروی اون ساحل دریاچه‌ست.
‫ولی اون تنها نیست.
‫یک نر جوون‌تر دنبال جایگاه اونه.
‫پرنده‌ی مسن‌تر نمی‌تونه این تهدید رو ‫نادیده بگیره.
‫پرنده‌ی جوون‌تر تسلیم نمیشه.
‫اون قلمروی خودش رو می‌خواد.
‫اون دوتا نمایشی رو شروع می‌کنن.
‫قدرت دیگری رو اندازه می‌گیرن،
‫و قدرت خودشون رو نشون میدن.
‫حرکت‌های حساب شده‌شون...
‫به اندازه‌ی یه رژه رسمیه.
‫اولین کسی که تسلیم میشه یا...
‫حمله می‌کنه کیه؟
‫حالا که هیچ چیزی جداشون نمی‌کنه، ‫جنگیدن غیرقابل پیشگیریه.
‫ولی اونا مهمون دارن.
‫توانایی‌های پستانداران اسمایلودون...
‫یکی از دلایل منقرض شدن هراس‌مرغان بود.
‫رقابت، هم درون گونه‌ها هم بین گونه‌ها...
‫همیشه باعث تکامل شده.
‫ولی فقط اون جنگ‌ها نیستن که ‫همیشه دارن تغییر می‌کنن.
‫میدون نبرد هم همینطوره،
‫که ما رو به سومین قانون حیات می‌رسونه.
‫زمین هیچوقت مدت طولانی‌ای پایدار نمی‌مونه.
‫بعضی وقت‌ها این به حیات کمک می‌کنه.
‫بعضی وقت‌ها از بینش می‌بره.
‫در طول تاریخ آتش‌فشان‌ها یکی از ‫دلایل بزرگ تغییرات بودن.
‫فواران‌هایی که هزاران سال ادامه داشتن،
‫بارها گستره‌های بزرگی از سیاره‌مون رو ‫غرق کردن.
‫گازها رو به اتمسفر فرستادن،
‫آب و هوا رو عوض کردن،
‫و بدتر از همه باعث...
‫انقراض جهانی جمعی شدن.
‫دنیا خیلی پایدار نبوده.
‫گاهی، قلمرو آتش بوده.
‫گاهی، قلمرو یخ.
‫سیاره‌ی در حال تغییرمون چالش‌های زیادی رو ‫برای حیات ایجاد کرده.
‫از دریاهای سمی...
‫تا زمین‌های خشک جهانی...
‫و دوران باران‌های بی پایان.
‫در چهار زمان متفاوت،
‫سیاره حیات رو تا آستانه‌ی نابودی ‫پیش برده.
‫هربار بیش از سه چهارم همه‌ی گونه‌ها...
‫در آستانه‌ی انقراض جمعی بودن.
‫سیاره‌مون می‌تونه سیاره‌ی بی‌رحمی باشه.
‫ولی یک دوره بود که...
‫زمین برای صد میلیون سال توش پایدار بود.
‫دوره‌ای که به یک گروه اجازه داد تبدیل به ‫قدرتمندترین دودمان بشه.
‫این عصر دایناسورها بود.
‫این آرامش طولانی مدت به دایناسورها ‫اجازه داد که تعدادشون خیلی زیاد بشه.
‫اینا مایاسور هستن،
‫گیاه‌خوارانی که گله‌هایی به بزرگی ‫هزاران نفر شکل دادن.
‫این دور هم جمع شدن امنیت میاره،
‫و فقط برای بزرگ‌ترها اینطور نیست.
‫این ماده‌ی نسبتاً محتاط...
‫می‌خواد به لونه‌اش برگرده.
‫مایاسور یعنی مادر خوب.
‫مثل بقیه‌ی ماده‌ها،
‫اون لونه‌اش رو توی کلنی بزرگی ساخته.
‫برای رسیدن بهش،
‫اون باید نقش یک مادر محافظ رو بگیره،
‫که می‌خواد از بچه‌اش محافظت کنه.
‫برای دور شدن از یک مهاجم،
‫به بعدی پناه می‌بره.
‫در نهایت، به لونه‌ی خودش می‌رسه.
‫اون به روشی شبیه پرنده‌ها ‫به بچه‌هاش غذا میده.
‫اون چندین ماه توی لونه ازشون محافظت می‌کنه،
‫تا وقتی که انقدری بزرگ بشن که ‫به بقیه‌ی گله بپیوندن.
‫با این حال سیاره فقط از تعداد زیاد ‫دایناسورها حمایت نمی‌کرد،
‫پایداریش به تمام دایناسورها با شکل ‫و اندازه‌ی مختلف کمک کرد.
‫تریسراتوپس خیلی با مایاسور بی دفاع ‫متفاوت بود.
‫با وزن پنج تن و داشتن سه تا شاخ،
‫اون به شدت مسلحه،
‫با دنیایی که بهترین شکل دفاع حمله‌ست ‫سازگار شده.
‫حالا که فصل تولید مثل نزدیکه، ‫اون باید توی بهترین شرایطش باشه.
‫و این یعنی باید بهترین غذایی که می‌تونه رو ‫پیدا کنه.
‫ولی جست‌وجوش اون رو از گله دور کرده،
‫و به گوشه‌ی جنگل رسونده.
‫اون حق داره مضطرب باشه.
‫تریسراتوپس تنها غول‌های این جنگل‌ها نیستن.
‫تیرانوسوروس رکس.
‫قدرتمندترین شکارچی.
‫اون دوتا بچه رو کنارش داره.
‫بچه‌ها از مادرشون سریع‌ترن.
‫اونا به عنوان یه تیم کار می‌کنن.
‫تیرانوسوروس می‌تونه جلوی جوون‌ترها رو بگیره،
‫اما جلوی اون بالغ رو نه.
‫فقط محافظت گله می‌تونه نجاتش بده.
‫اونا یه دیواره‌ی دفاعی تشکیل میدن.
‫حتی بزرگ‌ترین شکارچی جهان هم ‫می‌دونه کی شکست خورده.
‫برعکس این نر جوون.
‫[66.04 میلیون سال قبل]
‫دایناسورها اگر شرایط زمین مثل قبل می‌موند،
‫ممکن بود هنوز حاکم بمونن.
‫ولی همه چیز قرار بود تغییر کنه،
‫و فقط توی یک روز.
‫یک شهاب‌سنگ به بزرگی کوه اورست...
‫که با سرعتی 20 برابر یک گلوله حرکت می‌کرد،
‫به سیاره برخورد کرد.
‫اون سوراخی به عمق 20 کیلومتر و 180 کیلومتر ‫تشکیل داد،
‫و باعث اتفاقاتی شد که زمین رو نابود کرد.
‫از اون گودال عظیم قاتل اصلی ‫به وجود اومد.
‫یک دیواره‌ی صد کیلومتری از خاکستر و خاک...
‫که جهان رو پوشش داد.
‫اون ابر جلوی نور خورشید رو گرفت،
‫و تقریباً باعث مرگ تمام دایناسورها شد.
‫همینطور سه چهارم حیات روی زمین.
‫این نابودی جهانی بود.
‫این پنجمین انقراض بزرگ زمین بود.
‫ولی بازمانده‌هایی هم وجود داشتن.
‫بازمانده‌هایی که اساس همه‌ی گونه‌هایی رو که ‫الان وجود دارن رو شکل دادن.
‫پرنده‌ها تنها دایناسورهای باقی مونده بودن.
‫امروزه، تعدادشون بیش از ده هزار گونه‌ست،
‫که توی همه‌ی زیستگاه‌های زمین حاکمن.
‫ولی سیاره فقط مال پرنده‌ها نبود.
‫دودمان بزرگ دیگه‌ای هم از خاکسترها ‫به وجود اومده بود.
‫پستاندارها.
‫بعد از دایناسورها، ‫اونا فقط یک اثر انگشت توی تاریخ دارن.
‫بدون برخورد یک شهاب‌سنگ،
‫هیچ‌کدوم از این بازمانده‌ها ‫شانس حاکمیت نداشتن.
‫از فاجعه‌ی یک انقراض جمعی...
‫این گوناگونی حیات شکل گرفت.
‫با گوناگونی‌های شگفت‌انگیزش،
‫همه‌شون به شکل فوق‌العاده‌ای با چالش‌های ‫حیات سازگار شدن.
‫از تلاش برای محافظت و بزرگ کردن بچه،
‫تا غذا پیدا کردن،
‫و تولید مثل کردن.
‫بازیگرها شاید تغییر کرده باشن،
‫ولی ملزومات همونا باقی موندن.
‫آب و انرژی خورشید همچنان پشتیبان حیاتن،
‫همونطور که میلیاردها ساله که همینطوره.
‫حتی امروز، قوانین حیات همچنان برقرارن.
‫فقط سازگارترین‌ها پیروز میشن.
‫رقابت باعث تکامل میشه.
‫و یک سیاره‌ی همیشه در حال تغییر ‫باعث هرج و مرج میشه.
‫این قوانین حیات تعیین می‌کنن که ‫چطور دودمان‌ها به وجود بیان،
‫و چطور از بین برن.
‫هر چیزی که الان زنده‌ست،
‫می‌تونه نسلش رو تا چهار میلیارد سال قبل ‫پیگیری کنه.
‫این یعنی شکست دادن شرایط.
‫99 درصد همه‌ی گونه‌هایی که تا به امروز ‫وجود داشتن،
‫الان منقرض شدن.
‫حیات امروز اون یک درصدیه که دوام آورده.
‫این سریال مهم‌ترین نقاط تاریخ حیات رو...
‫بررسی می‌کنه.
‫از وقتی که پستاندارن به یک قدرت جهانی ‫تبدیل شدن،
‫تا اجداد پرندگانی که اولین کسانی بودن ‫که پرواز کردن،
‫تا تکامل پوسته‌ی سخت تخم‌ها...
‫که باعث به وجود اومدن دایناسورهای ‫قدرتمند شد.
‫و حتی لحظه‌ای که اولین حیوانات ‫از آب خارج شدن.
‫در قسمت بعد، ‫ما به آغاز حیات در دریا می‌پردازیم،
‫و به اولین جنگ‌ها برای بقا...
‫روی سیاره‌ی خارق‌العاده‌مون.