1
00:00:13,805 --> 00:00:17,225
‫از زمانی که برای اولین بار،
‫حیات روی زمین شکل گرفت،

2
00:00:19,185 --> 00:00:21,896
‫همیشه در حال تکامل بوده...

3
00:00:28,653 --> 00:00:31,531
‫به واسطه‌ی دنیای همیشه در حال تغییر...

4
00:00:35,827 --> 00:00:38,079
‫و به واسطه‌ی رقابت شدید.

5
00:00:44,878 --> 00:00:48,548
‫ولی یک دوره‌ی قابل توجه وجود داشت...

6
00:00:49,507 --> 00:00:52,427
‫که تکامل به شدت دست به کار شد...

7
00:00:54,763 --> 00:00:58,224
‫و حیوانات زیادی رو به وجود آورد
‫که امروزه هنوز هستند،

8
00:01:04,981 --> 00:01:06,900
‫به همراه غول‌های نمادین...

9
00:01:08,610 --> 00:01:10,945
‫که زمانی بر آنها حکمرانی می‌کردند.

10
00:01:13,448 --> 00:01:18,912
‫این داستان عصر دایناسورهاست.

11
00:02:29,858 --> 00:02:35,113
‫«قسمت پنجم: زیر سایه‌ی غول‌ها»

12
00:02:35,822 --> 00:02:40,118
‫آغاز دوران ژوراسیک است.

13
00:02:41,286 --> 00:02:44,956
‫[200میلیون سال پیش]

14
00:02:45,081 --> 00:02:50,128
‫پانگه‌آ، ابرقاره‌ای که شاهد
‫دوران خزندگان بود،

15
00:02:51,087 --> 00:02:53,756
‫کم‌کم دارد از هم جدا می‌شود.

16
00:03:01,890 --> 00:03:03,808
‫با تغییر صفحات زمین ساختی...

17
00:03:06,603 --> 00:03:09,189
‫با فشار، رودخانه‌های
‫ماگما را به سطح زمین میاورد...

18
00:03:12,400 --> 00:03:16,362
‫و دگرگونی کلی سیاره را آغاز می‌کند.

19
00:03:35,381 --> 00:03:37,050
‫طی میلیون‌ها سال،

20
00:03:37,133 --> 00:03:42,055
‫یک شکاف مذاب،
‫ابرقاره را به دو قسمت تقسیم می‌کند.

21
00:03:46,643 --> 00:03:51,147
‫آب، شکاف جدید بین
‫دو قاره‌ی جدید شکل گرفته را پر می‌کند.

22
00:03:59,197 --> 00:04:01,866
‫همینطور که از هم دور و دورتر می‌شوند،

23
00:04:03,618 --> 00:04:06,913
‫محیط‌های کاملا جدیدی شکل می‌گیرند...

24
00:04:15,421 --> 00:04:18,174
‫که باعث انقراض خیلی‌ها می‌شود،

25
00:04:21,427 --> 00:04:25,223
‫ولی برای بازماندگان،
‫تکامل را به سرعت جلو می‌برد،

26
00:04:27,308 --> 00:04:30,728
‫به خصوص یک گروه از حیوانات.

27
00:04:38,319 --> 00:04:42,031
‫در اعماق جنگل‌های ژوراسیک آمریکای شمالی،

28
00:04:44,242 --> 00:04:49,247
‫بزرگترین حیواناتای که تا حالا روی زمین
‫ قدم گذاشته‌اند، در حال ظهور هستند.

29
00:05:00,591 --> 00:05:01,801
‫دایناسورها.

30
00:05:08,099 --> 00:05:09,976
‫هنگام جدایی پانگه‌آ،

31
00:05:10,977 --> 00:05:15,023
‫دنیای فراوانی را پیش رویشان دیدند.

32
00:05:26,242 --> 00:05:32,081
‫بعضی‌ها، مثل دیپلودوکتس،
‫ارتفاعشان به 25 متر رسید.

33
00:05:48,056 --> 00:05:50,183
‫ولی حتی با این جثه‌ی بزرگ،

34
00:05:51,100 --> 00:05:53,394
‫هرگز نمی‌توانند با خیال راحت بچرخند،

35
00:06:06,240 --> 00:06:09,911
‫چرا که فقط آن‌ها، غولهای ژوراسیک نیستند.

36
00:06:43,861 --> 00:06:45,363
‫آلوسور.

37
00:06:51,035 --> 00:06:52,870
‫تقریبا نه متر،

38
00:06:54,997 --> 00:06:57,542
‫یکی از بزرگترین شکارچیان روی زمین...

39
00:06:58,292 --> 00:07:01,546
‫در دوران آغازین سلطه‌ی دایناسورهاست.

40
00:07:08,052 --> 00:07:11,013
‫دنبال فرصت است.

41
00:07:25,194 --> 00:07:27,738
‫ولی او به دنبال دایناسورهای بزرگسال نیست.

42
00:07:32,076 --> 00:07:36,456
‫این آلوسور به دنبال
‫یک شکار خیلی راحت‌تر است.

43
00:07:41,711 --> 00:07:43,921
‫یک بچه دیپلودوکتس.

44
00:07:47,884 --> 00:07:51,679
‫تازه از تخم بیرون آمده و اندازه‌اش
‫بزرگتر از گریب‌فروت نیست،

45
00:07:53,014 --> 00:07:58,060
‫کوچکتر از آن است که در بین گله زندگی کند و
‫زیر دست و پا له شود.

46
00:07:59,729 --> 00:08:03,608
‫در عوض، خودش باید گلیمش را از آب بکشد.

47
00:08:12,074 --> 00:08:16,245
‫آلوسور، اگر بچه را پیدا کند، او را سریع...

48
00:08:18,331 --> 00:08:19,665
‫یک لقمه‌ی چپ می‌کند.

49
00:08:25,546 --> 00:08:27,215
‫بهترین امید بچه...

50
00:08:29,884 --> 00:08:32,720
‫این است که تا حد ممکن، ثابت بماند.

51
00:08:45,233 --> 00:08:47,777
‫آلوسور حس قدرتمدی دارد،

52
00:08:50,071 --> 00:08:54,951
‫ولی طوفان، محل بچه را مخفی کرده است.

53
00:09:21,769 --> 00:09:23,854
‫چیزی نمانده بود،

54
00:09:26,607 --> 00:09:29,944
‫نه فقط برای یک دیپلودوکتس جوان.

55
00:09:42,123 --> 00:09:45,001
‫برای افزایش شانس بقایشان،

56
00:09:45,084 --> 00:09:48,254
‫این بچه‌ها باید تا جایی
‫ که می‌توانند، غذا بخورند،

57
00:09:48,879 --> 00:09:50,923
‫و با سرعت هر چه بیشتر،

58
00:09:54,719 --> 00:09:58,556
‫تا تبدیل به بزرگسالان عظیم‌الجثه شوند.

59
00:10:06,564 --> 00:10:11,611
‫ولی درست موقعی که این دایناسورهای بزرگ
‫در حال خوردن گیاهان اطرافشان بودند،

60
00:10:13,112 --> 00:10:17,074
‫خود درختان در حال تغییر بودند،

61
00:10:19,493 --> 00:10:23,956
‫به طوری که حیات روی زمین را متحول می‌کرد.

62
00:10:28,711 --> 00:10:35,134
‫روزی روزگاری، درختان فقط از باد
‫ یا آب برای پخش گرده استفاده می‌کردند،

63
00:10:40,473 --> 00:10:42,600
‫ولی در عصر دایناسورها،

64
00:10:43,184 --> 00:10:46,646
‫ابتکاری در رویش درختان رخ داد،

65
00:10:50,650 --> 00:10:54,612
‫که تا امروز هنوز وجود دارد.

66
00:11:07,208 --> 00:11:08,417
‫گل.

67
00:11:14,924 --> 00:11:17,009
‫هر طرف 40 سانتیمتر،

68
00:11:17,802 --> 00:11:24,725
‫این گل متعلق به یک نیلوفر آبی بزرگ در
‫جنگل‌های بارانی آمازون در آمریکای جنوبی‌ست،

69
00:11:27,186 --> 00:11:32,400
‫و تنها هدفش، جذب یک حیوان
‫برای گرده افشانی‌ست.

70
00:11:36,195 --> 00:11:41,992
‫با فرا رسیدن شب، گل، یک
‫رایحه‌ی قوی آناناس مانند ترشح می‌کند،

71
00:11:47,707 --> 00:11:51,127
‫که این سوسک نمی‌تواند در برابرش مقاومت کند.

72
00:12:01,762 --> 00:12:04,265
‫درست مثل اجداد باستانیش،

73
00:12:05,349 --> 00:12:09,270
‫سوسک مسحور شده،
‫ناخودآگاه به داخل جذب می‌شود.

74
00:12:11,564 --> 00:12:14,734
‫گلبرگ‎های بیرونی را کنار میزند،

75
00:12:16,694 --> 00:12:18,529
‫خودش را به قلب گل می‌رساند،

76
00:12:19,780 --> 00:12:22,616
‫به جایی که بهشت منتظر است.

77
00:12:25,619 --> 00:12:32,084
‫داخل، هوای خوشبوی آنجا
‫ده درجه به نسبت هوای بیرون، گرمتر است.

78
00:12:35,171 --> 00:12:41,093
‫اینجا، سوسک با خوشحالی از
‫گوشت آبدار گل می‌خورد.

79
00:12:42,887 --> 00:12:45,931
‫ولی سوسک‌ها در عوض،
‫چیزی برای ارائه دارند.

80
00:12:47,641 --> 00:12:51,812
‫گرده‌های گرفته شده
‫ از یک نیلوفر بزرگ آبی دیگر.

81
00:12:55,566 --> 00:13:02,031
‫موقع خوردن، گرده وارد
‫قسمت‌های تولید مثل گل می‌شود.

82
00:13:08,829 --> 00:13:10,247
‫با رسیدن سپیده‌دم،

83
00:13:11,248 --> 00:13:13,042
‫گل بسته می‌شود،

84
00:13:17,630 --> 00:13:21,383
‫سوسک را درون گلبرگ‌‍های مخملی خود می‌پیچد،

85
00:13:25,971 --> 00:13:29,391
‫و گرده‌های چسبناک خود را به آن می‌چسباند.

86
00:13:34,563 --> 00:13:38,234
‫هنگام گرگ و میش، گل یکبار دیگر باز می‌شود.

87
00:13:42,488 --> 00:13:46,242
‫با کامل کردن هدف خود برای
‫کمک به درخت جهت تولید مثل،

88
00:13:47,034 --> 00:13:50,996
‫رنگش را عوض می‌کند
‫و رایحه‌ی اغواگرش را از دست می‌دهد،

89
00:14:05,010 --> 00:14:09,557
‫و اجازه می‌دهد سوسک
‫ که حالا غرق در گرده‌ی گل است،

90
00:14:09,640 --> 00:14:10,933
‫پرواز کند،

91
00:14:12,059 --> 00:14:16,605
‫و ناخواسته یک نیلوفر آبی
‫ بزرگ دیگر را گرده افشانی کند.

92
00:14:23,946 --> 00:14:28,659
‫ولی رابطه‌ی بین گل‌ها
‫و سوسک‌های گرده افشانشان،

93
00:14:28,742 --> 00:14:30,119
‫فقط شروع کار بود.

94
00:14:33,539 --> 00:14:38,502
‫دیگر حشرات در دوران دایناسورها،
‫خیلی سریع دست به کار شدند،

95
00:14:45,134 --> 00:14:47,553
‫در عوض شهد شیرین و مایع،

96
00:14:50,848 --> 00:14:53,893
‫گرده را از گلی به گل دیگر می‌بردند.

97
00:15:06,864 --> 00:15:09,283
‫در 130 میلیون سال پیش،

98
00:15:11,994 --> 00:15:14,622
‫گل‌ها شفاف‌تر،

99
00:15:15,915 --> 00:15:17,082
‫پر طراوت‌تر،

100
00:15:18,584 --> 00:15:19,627
‫و متنوع‌تر شدند،

101
00:15:21,045 --> 00:15:25,090
‫چرا که موقع جذب
‫ بهترین گرده‌افشانها، رقابت می‌کردند.

102
00:15:36,435 --> 00:15:37,895
‫با انتشار گرده‌ها،

103
00:15:40,814 --> 00:15:43,609
‫زمین از یک سبز بی‌انتها، تبدیل به...

104
00:15:46,779 --> 00:15:50,324
‫اشکل متفاوتی از رنگ‌ها شد.

105
00:15:54,078 --> 00:15:58,582
‫امروزه، ده برابر، گل‌های گرده افشان بیشتری...

106
00:15:59,416 --> 00:16:03,253
‫در برابر مجموع
‫ گونه‌های دیگر سیاره، وجود دارد

107
00:16:11,971 --> 00:16:14,848
‫هرچندف با شکوفه زدن دنیا،

108
00:16:16,558 --> 00:16:18,811
‫دیگر موجودات شروع به سوءاستفاده...

109
00:16:18,894 --> 00:16:22,439
‫از رابطه‌ی بین حشرات و گل‌‍ها کردند،

110
00:16:33,951 --> 00:16:35,703
‫تخم‌گذاری...

111
00:16:37,204 --> 00:16:41,917
‫در گونه‌های متفاوتی از شکار و شکارچی کردند.

112
00:16:51,427 --> 00:16:55,764
‫عنکبوت‌ها بیش از
‫صد میلیون سال است که حضور دارند،

113
00:16:58,892 --> 00:17:04,106
‫ولی حالا شروع به تنیدن
‫ ابریشم‌شان به تارهای پیچیده کردند،

114
00:17:13,198 --> 00:17:16,618
‫و از این موج جدید حیات، سوآستفاده می‌کنند.

115
00:17:27,046 --> 00:17:29,590
‫تا اواسط سلطه‌ی دایناسورها،

116
00:17:31,842 --> 00:17:34,803
‫انفجاری در تنوع زیستی رخ داده بود،

117
00:17:37,097 --> 00:17:40,142
‫که نشات گرفته از گل‌های گرده افشان بود،

118
00:17:42,603 --> 00:17:45,814
‫که برای اولین بار در تاریخ زمین،

119
00:17:46,315 --> 00:17:51,320
‫تنوع گونه روی خشکی،
‫از داخل دریا بیشتر شده بود.

120
00:18:21,725 --> 00:18:25,646
‫ولی فقط موجودات کوچکتر به شیوه‌های جدید...

121
00:18:27,439 --> 00:18:29,775
‫و بنیادی در حال تغییر نبودند.

122
00:18:35,405 --> 00:18:37,157
‫این دینونیکتس است.

123
00:18:39,910 --> 00:18:42,121
‫برخلاف ظاهر مهربانش،

124
00:18:43,914 --> 00:18:45,165
‫یک دایناسور است.

125
00:18:47,042 --> 00:18:49,169
‫یک بچه دایناسور.

126
00:18:51,672 --> 00:18:56,385
‫دینونیکتس یعنی سهمگین پنجه.

127
00:18:59,513 --> 00:19:02,015
‫ولیاین تنها نقطه‌ی قوتش نیست.

128
00:19:03,600 --> 00:19:05,686
‫قوه‌ی بینایی تیز...

129
00:19:07,437 --> 00:19:09,148
‫و شنوایی فوق‌العاده نیز دارد.

130
00:19:17,030 --> 00:19:21,994
‫ولی چشمگیرترین سازشش، پرهایش است.

131
00:19:24,371 --> 00:19:28,876
‫ساختارهای پرمانند ساده اولین بار
‫در دوران تریاس پدیدار شدند.

132
00:19:29,960 --> 00:19:32,963
‫نه برای پرواز، برای گرم نگه داشتن.

133
00:19:39,303 --> 00:19:41,013
‫گرم ماندن...

134
00:19:41,096 --> 00:19:45,100
‫یعنی این شاخه از دایناسور،
‫این پایان مرگ،

135
00:19:45,184 --> 00:19:47,477
‫می‌تواند شب و روز فعال باشند،

136
00:19:50,480 --> 00:19:55,319
‫و زمنان بیشتری برای بزرگ کردن بچه‌هایشان
‫به عنوان عضوی از خانواده بدهند.

137
00:20:07,122 --> 00:20:11,210
‫زندگی گروهی مزایای دیگری نیز دارد،

138
00:20:12,878 --> 00:20:16,256
‫خصوصا موقع پیدا کردن غذا.

139
00:20:30,395 --> 00:20:33,440
‫چرا که دینونیکتس گله‌ای شکار می‌کند.

140
00:20:45,744 --> 00:20:47,663
‫و شکارچی باهوشی نیز هست.

141
00:20:52,292 --> 00:20:57,422
‫طعمه‌شان، آرکانسوروس،
‫نیز یک دایناسور است،

142
00:21:03,762 --> 00:21:07,849
‫ولی زندگی کاملا وتفاوت و
‫عموما گیا‌هخواری دارد.

143
00:21:09,851 --> 00:21:11,645
‫ولی، چیزی که هر دو در آن مشترک هستند،

144
00:21:13,230 --> 00:21:14,481
‫سرعت است.

145
00:21:41,675 --> 00:21:44,219
‫رسیدن به طعمه‌شان یک چیز است.

146
00:21:47,389 --> 00:21:49,433
‫زمین زدنش...

147
00:21:49,516 --> 00:21:50,600
‫چیز دیگری‌ست.

148
00:21:53,937 --> 00:21:55,188
‫با همکاری با همدیگر،

149
00:21:56,815 --> 00:21:58,900
‫نوبتی طعمه را خسته می‌کنند.

150
00:22:26,470 --> 00:22:33,393
‫پنجه‌های سهمگین‌شان، پایان سریعی را
‫برای آرکانسوروس خسته به بار میاورد.

151
00:22:40,442 --> 00:22:42,736
‫با متنوع شدن دایناسورها،

152
00:22:44,154 --> 00:22:46,406
‫خیلی‌ها به طور فزاینده‌ای
‫رو به زندگی اجتماعی آوردند.

153
00:22:48,200 --> 00:22:49,993
‫ولی حتی آن‌ها را نیز نمی‌توان...

154
00:22:50,077 --> 00:22:53,413
‫با اجتماعی‌ترین حیوانات دورانشان مقایسه کرد،

155
00:22:54,456 --> 00:22:59,127
‫حیواناتی که درست
‫ زیر پایشان در حال تکامل بودند.

156
00:23:12,057 --> 00:23:14,643
‫امروزه، در غرب آفریقا،

157
00:23:14,726 --> 00:23:20,440
‫هنوز می‌توانیم نوادگان آن
‫حیوانات ابراجتماعی را پیدا کنیم.

158
00:23:31,159 --> 00:23:32,494
‫موریانه‌ها.

159
00:23:38,625 --> 00:23:41,211
‫یک خانواده‌ی بزرگ از خواهر و برادر،

160
00:23:43,046 --> 00:23:45,006
‫به تعداد پنج میلیون،

161
00:23:50,220 --> 00:23:53,265
‫همه بی‌وقفه برای کلنی کار می‌کنند،

162
00:23:54,141 --> 00:23:56,476
‫و همچنین برای مادرشان، یعنی ملکه.

163
00:24:04,609 --> 00:24:07,028
‫حشرات اجتماعی مثل موریانه‌ها...

164
00:24:08,613 --> 00:24:11,366
‫اولین بار در دوران دایناسورها پدیدار شدند،

165
00:24:14,619 --> 00:24:16,997
‫نباتات جدیدی را بازیافت می‌کردند،

166
00:24:21,209 --> 00:24:24,838
‫در حالی که منبع اصلی غذای...

167
00:24:26,798 --> 00:24:27,924
‫دشمنانشان بودند.

168
00:24:30,093 --> 00:24:32,387
‫یک پیشاهنگ، بوی آنها را دنبال کرده.

169
00:24:36,766 --> 00:24:39,352
‫با خبر این کشف جدید،

170
00:24:40,020 --> 00:24:41,980
‫به سرعت به سمت آشیانه‌ش برمی‌گردد.

171
00:24:44,774 --> 00:24:49,196
‫او یک عضو دیگر از
‫ این حشرات اجتماعی باستانی‌ست،

172
00:24:52,282 --> 00:24:53,617
‫یعنی مورچه‌ها.

173
00:24:59,164 --> 00:25:02,209
‫رقابت بین این گونه‌های رقیب،

174
00:25:03,001 --> 00:25:05,795
‫بیشتر از چند میلیون سال است ادامه دارد،

175
00:25:08,673 --> 00:25:12,135
‫به همراه مسابقه‌ی تسلیحاتی انقلابی.

176
00:25:24,731 --> 00:25:29,110
‫در لانه‌ش، پیشاهنگ
‫یک ارتش را فرا می‌خواند.

177
00:25:34,199 --> 00:25:38,411
‫این‌ها مورچه‌های شکارچی یورشگر هستند.

178
00:25:43,500 --> 00:25:46,086
‫مثل یک سپاه آموزش دیده‌ی رومی،

179
00:25:48,922 --> 00:25:52,425
‫هزار سرباز رهسپار جنگ می‌شوند.

180
00:25:59,975 --> 00:26:02,102
‫وقتی به موریانه‌های کارگز نزدیک می‌شوند،

181
00:26:03,311 --> 00:26:05,063
‫پیشاهنگ علامت می‌دهد،

182
00:26:07,190 --> 00:26:09,276
‫و ستون مورچه‌ها پخش می‌شوند،

183
00:26:10,944 --> 00:26:14,281
‫و تبدیل به موجی جهت شکستن می‌شوند.

184
00:26:19,786 --> 00:26:22,080
‫حالا، با قدرت کامل،

185
00:26:22,956 --> 00:26:25,792
‫پیشاهنگ دستور نهایی را می‌دهد.

186
00:26:28,044 --> 00:26:29,296
‫حمله.

187
00:26:38,722 --> 00:26:41,141
‫موریانه‌ها بی‌دفاع نیستند.

188
00:26:46,896 --> 00:26:51,234
‫یک قبیله‌ی جداگانه از سربازان مسلح
‫برای محافظت از کارگرانشان تشکیل داده‌اند.

189
00:26:58,450 --> 00:27:01,077
‫با گرفتن مورچه، سریع
‫تکه‌تکه‌ش می‌کنند.

190
00:27:06,166 --> 00:27:09,419
‫ولی این مورچه‌ها، سلاح
‫مخصوص خودشان را دارند.

191
00:27:11,254 --> 00:27:16,301
‫آنها نیش‌های زهردار خودشان را در تنها
‫نقطه‌ی ضعف رقیب باستانیشان فرو می‌کنند.

192
00:27:22,766 --> 00:27:24,809
‫درست بین آرواره‌ها.

193
00:27:34,361 --> 00:27:39,491
‫تلفات در نبرد قدیمی،
‫به سرعت زیاد می‌شود.

194
00:27:43,953 --> 00:27:47,457
‫ولی مورچه‌های غارتگر،
‫ بر موریانه‌ها فائق می‌آیند.

195
00:27:55,298 --> 00:27:57,884
‫نیروهای پیروز، مغلوب شده‌ها را جمع می‌کنند،

196
00:27:58,760 --> 00:28:00,595
‫و به لانه برمی‌گردانند،

197
00:28:02,013 --> 00:28:04,182
‫تا غذای کلنی شوند.

198
00:28:09,312 --> 00:28:15,360
‫زیر زمین، مورچه‌ها
‫اوج دستاوردهای تکاملی خود را...

199
00:28:15,443 --> 00:28:18,363
‫با رسیدگی به
‫ دوستان مجروح خود، نشان می‌دهند.

200
00:28:24,577 --> 00:28:27,038
‫خیلی‌ها اعضای بدنشان را از دست داده‌اند.

201
00:28:31,751 --> 00:28:35,463
‫ولی کارگرها، زخم مجروحین را لیس میزنند،

202
00:28:36,923 --> 00:28:41,886
‫و با آنتی‌بیوتیک موجود در بزاقشان،
‫برای مداوای آنان استفاده می‌کنند.

203
00:28:48,309 --> 00:28:51,187
‫بدون این کار،
‫بیشتر آنها می‌میرند.

204
00:28:53,273 --> 00:28:55,692
‫ولی به لطف مداوا،

205
00:28:55,775 --> 00:29:00,697
‫قادر هستند ظرف 24 ساعت،
‫دوباره به جنگ بروند،

206
00:29:02,365 --> 00:29:04,617
‫حتی با عضو از دست رفته.

207
00:29:08,288 --> 00:29:12,625
‫این تنها مثال از حیوانات، به جز انسان است،

208
00:29:13,251 --> 00:29:15,879
‫که از دارو برای نجات
‫ جان یکی دیگر استفاده می‌کنند.

209
00:29:20,383 --> 00:29:21,801
‫با همکاری همدیگر،

210
00:29:22,552 --> 00:29:28,099
‫حیوانات اجتماعی مثل مورچه‌ها و موریانه‌ها
‫زیر پای دایناسورها به وفور رشد کردند.

211
00:29:32,729 --> 00:29:37,192
‫ولی زمین زیر پای همه‌ی آنان،
‫هنوز در حال حرکت بود،

212
00:29:38,860 --> 00:29:41,821
‫و باعث تغییرات لرزه‌ای شد.

213
00:29:49,370 --> 00:29:51,581
‫نود میلیون سال پیش،

214
00:29:52,665 --> 00:29:57,545
‫تغییر صفحات ساختاری زمین،
‫همچنان در حال تغییر شکل سیاره است.

215
00:30:13,812 --> 00:30:16,397
‫با پخش شدن قطعات پانگه‌آ،

216
00:30:21,694 --> 00:30:25,865
‫روی آب امدن ماگما،
‫شروع به بالا آوردن بستر دریا کرد،

217
00:30:28,868 --> 00:30:30,912
‫و سطوح دریایی جهانی را به وجود آورد.

218
00:30:34,958 --> 00:30:37,293
‫این امر، خشکی را در بر گرفت،

219
00:30:48,179 --> 00:30:51,224
‫و دریاهای کم عمق بیشماری را به وجود آورد،

220
00:30:54,769 --> 00:30:57,021
‫به همراه چندین قاره‌ی جزیره‌ای،

221
00:30:58,064 --> 00:31:01,985
‫که هر کدام ویژگی و
‫آب و هوای خاص خودشان را داشتند.

222
00:31:12,495 --> 00:31:19,335
‫با جدا افتادن در سرزمین‌های خود،
‫دایناسورها به سرعت پیشرفت کردند.

223
00:31:25,258 --> 00:31:31,222
‫به همراه
‫دایناسورهای گیاهخوار و دد پایان پردار،

224
00:31:32,807 --> 00:31:37,145
‫گروه دیگری از دایناسورها نیز
‫با موفقیت روبرو شدند.

225
00:31:37,979 --> 00:31:39,731
‫پرنده‌پایان.

226
00:31:47,572 --> 00:31:52,076
‫درست مثل دیپلودوکتس،
‫عمدتا گیاهخوار بودند،

227
00:31:54,954 --> 00:31:58,583
‫ولی ارواره‌های تکاملی داشتند
‫که قادر به خرد کردن بودند.

228
00:32:05,590 --> 00:32:08,134
‫به همراه رشد زندگی گیاهی،

229
00:32:08,885 --> 00:32:13,139
‫زمین شاهد این بود که
‫ پرنده‌پایانی مثل مایاسورا،

230
00:32:13,848 --> 00:32:18,186
‫یکی از بزرگترین
‫ گله‌های تاریخ زمین را شکل داد.

231
00:32:32,492 --> 00:32:38,206
‫در سراسر دنیا، حالا دایناسورها
‫بر تمام زیستگاه‌های خشکی حکمرانی می‌کردند،

232
00:32:38,998 --> 00:32:41,668
‫که سیاره‌ی در حال تغییر برای ارائه داشت.

233
00:32:46,589 --> 00:32:49,467
‫ولی همزمان...

234
00:32:50,218 --> 00:32:54,681
‫دودمان خودمان،اولین پستانداران راستین،

235
00:32:56,265 --> 00:32:59,602
‫داشتند نهایت استفاده را
‫از فراوانی جدید می‌بردند.

236
00:33:09,487 --> 00:33:11,447
‫در سایه‌ی غول‌ها،

237
00:33:12,115 --> 00:33:17,495
‫این موجودات کوچک، محدود
‫به زندگی در حاشیه‌ها بودند.

238
00:33:25,503 --> 00:33:30,550
‫ولی آنها نیز در حال تبدیل
‫ به حیوانات باهوش، اجتماعی بوند،

239
00:33:31,134 --> 00:33:33,344
‫و قادر به حفاظت از بچه‌هایشان بودند.

240
00:33:43,730 --> 00:33:47,400
‫امروزه، در جنگل‌های جنوب غربی استرالیا،

241
00:33:48,359 --> 00:33:50,445
‫می‌شود گپوشه نظری...

242
00:33:52,113 --> 00:33:56,909
‫به زندگی بعضی از این
‫ پستاندارن باستانی انداخت.

243
00:34:01,789 --> 00:34:03,875
‫این یک نام‌بت است،

244
00:34:05,793 --> 00:34:07,837
‫یک جانودر کیسه‌دار در خطر انقراض،

245
00:34:08,588 --> 00:34:12,091
‫که گمان می‌رود فقط
‫سه هزار تا از آنان در حیات وحش باقی مانده.

246
00:34:14,052 --> 00:34:16,679
‫مثل خیلی از نیاکان ماقبل تاریخش،

247
00:34:17,722 --> 00:34:21,517
‫اون نیز با خوردن
‫ موریانه‌های خوشمزه زنده می‌ماند.

248
00:34:24,896 --> 00:34:27,106
‫با استفاده از زبان بلند و چسبناکش،

249
00:34:28,483 --> 00:34:30,610
‫آنها را بالا می‌کشد.

250
00:34:31,694 --> 00:34:34,447
‫هر چه بیشتر، بهتر...

251
00:34:38,951 --> 00:34:40,244
‫چرا که در آشیانه،

252
00:34:41,329 --> 00:34:44,540
‫چند توله انتظار برگشتش را می‌کشند.

253
00:34:52,840 --> 00:34:55,051
‫یک امر ضروری برای موفقیت پستانداران،

254
00:34:55,718 --> 00:34:58,513
‫تکامل مراقبت والدینی بود.

255
00:34:59,555 --> 00:35:02,058
‫زندگی دادن به بچه‌های کوچک،

256
00:35:03,726 --> 00:35:05,937
‫و تغذیه‌ی آنان با شیر مادر،

257
00:35:06,896 --> 00:35:08,940
‫تا زمانی که به استقلال برسند.

258
00:35:17,907 --> 00:35:20,576
‫ولی برای این بچه‌های کوچک و ترسیده،

259
00:35:24,664 --> 00:35:26,958
‫ممکن است این کار زمانبر باشد.

260
00:35:33,673 --> 00:35:39,971
‫بیشتر پستانداران اولیه نه زره
‫ و نه جثه‌ای برای دفاع از خود داشتند،

261
00:35:46,352 --> 00:35:49,897
‫ولی درست همانند جنگل‌های امروزی،

262
00:35:52,233 --> 00:35:55,653
‫خطر همیشه در کمین بود.

263
00:35:58,698 --> 00:36:02,910
‫پوست انداخته‌ی شده‌ی دشمن باستانیشان.

264
00:36:09,709 --> 00:36:11,419
‫مار.

265
00:36:14,589 --> 00:36:18,885
‫مارها همزمان با
‫پستاندارن واقعی تکامل پیدا کردند.

266
00:36:19,760 --> 00:36:23,973
‫دست و پای
‫ نیاکان خزنده‌ی خود را از دست دادند،

267
00:36:24,056 --> 00:36:26,934
‫و یک بدن خطی شکل دادند...

268
00:36:29,520 --> 00:36:32,815
‫آنها را کاملا سازگار برای شکار در خفا کرد،

269
00:36:32,899 --> 00:36:37,653
‫و در خفا، طعمه‌ی خود را
‫زیر گیاهان دنبال کنند.

270
00:36:41,073 --> 00:36:44,327
‫ولی پستانداران جوان
‫کاملا بی‌دفاع نیستند.

271
00:36:45,536 --> 00:36:48,122
‫مادرشان از آنها حفاظت می‌کند.

272
00:36:51,709 --> 00:36:53,294
‫خطر را می‌بیند،

273
00:36:58,382 --> 00:37:00,343
‫و هشدار می‌دهد.

274
00:37:04,972 --> 00:37:08,434
‫ولی مار مستقیما دارد به سمت بچه‌هایش میرود.

275
00:37:26,410 --> 00:37:28,037
‫به لطف مراقبت والدینی،

276
00:37:28,621 --> 00:37:32,083
‫در این مثال، پستاندار برنده می‌شود.

277
00:37:36,712 --> 00:37:39,840
‫ولی خزندگان صبور هتسند.

278
00:37:41,884 --> 00:37:45,805
‫آنها این بازی را از زمان
‫ آغاز پیدایش دایناسورها انجام می‌دادند.

279
00:37:47,807 --> 00:37:54,313
‫با رونق پستانداران، مارهایی که
‫از آنان تغذیه می‌کردند نیز رونق گرفتند.

280
00:38:02,947 --> 00:38:08,244
‫امروزه، بیش از
‫ سه هزار گونه‌ی مار وجود دارد.

281
00:38:10,413 --> 00:38:12,039
‫با بدن‌های مارپیچی...

282
00:38:17,044 --> 00:38:18,587
‫به همراه عضله،

283
00:38:24,635 --> 00:38:29,015
‫برای استفاده از تقریبا تمام
‫ زیستگاه‌های روی زمین، تکامل پیدا کرده‌اند.

284
00:38:34,645 --> 00:38:36,897
‫حتی اقیانوس‌ها.

285
00:38:42,862 --> 00:38:44,697
‫مثل خیلی از خزندگان،

286
00:38:45,781 --> 00:38:49,035
‫پوستشان برای استتار بی‌نظیر است.

287
00:39:00,004 --> 00:39:01,547
‫وقتی با سم همراه شود،

288
00:39:03,299 --> 00:39:06,052
‫این تاثیر می‌تواند مرگبار باشد.

289
00:39:12,099 --> 00:39:16,103
‫ولی پستانداران قابلیت‌های
‫دفاعی فوق‌العاده‌ای در جنگ تسلیحاتی...

290
00:39:20,691 --> 00:39:23,444
‫با مارها در بیش از صد میلیون سال،

291
00:39:24,612 --> 00:39:26,906
‫کسب کرده‌اند.

292
00:39:33,287 --> 00:39:35,039
‫مار زنگی.

293
00:39:37,333 --> 00:39:42,713
‫گاهی تا چند ساعت منتظر
‫رد شدن یک علامت گرما می‌ماند.

294
00:39:48,010 --> 00:39:52,431
‫گرمایی که از یک
‫ پستاندار خونگرم و کوچک میاید.

295
00:40:00,189 --> 00:40:03,401
‫ولی موش‌های کانگورویی،
‫ جونده‌ی متوسط تو نیستند.

296
00:40:08,364 --> 00:40:10,616
‫آنها مهاتر بی‌نظیری را کسب کرده‌اند...

297
00:40:11,992 --> 00:40:13,953
‫که درخور نامشان است.

298
00:40:33,139 --> 00:40:36,934
‫مار زنگی خونسرد، منتظر می‌ماند.

299
00:40:41,647 --> 00:40:44,775
‫می‌تواند هفته‌ها بدون غذا سر کند،

300
00:40:48,362 --> 00:40:50,739
‫و فقط منتظر حمله باشد.

301
00:40:53,534 --> 00:40:55,953
‫واکنش‌های‌ در کسری از ثانیه...

302
00:40:58,289 --> 00:41:00,291
‫در باور صبر خارق‌العاده.

303
00:41:19,101 --> 00:41:22,897
‫این‌ها، نهایت‌هایی هستند که در بازی...

304
00:41:22,980 --> 00:41:24,940
‫مرگ و زندگی، می‌توانند...

305
00:41:26,275 --> 00:41:27,276
‫تکامل پیدا کنند.

306
00:41:42,333 --> 00:41:45,961
‫بعد از 150 میلیون سال حکمرانی دایناسورها،

307
00:41:47,213 --> 00:41:50,591
‫قاره‌ها تقریبا
‫به جای امروزی تغییر کرده بودند.

308
00:42:03,395 --> 00:42:08,275
‫در طول مسیر، آنقدر
‫ محیط‌های جدید ایجاد کرده بودند...

309
00:42:08,359 --> 00:42:13,113
‫که دایناسورها
‫بیشتر از همیشه موفق شده بودند.

310
00:42:27,503 --> 00:42:31,590
‫زیر پاهایشان، همه‌ی گروه‌های
‫ مهم حیوانی که امروز می‌شناسیم ...

311
00:42:31,674 --> 00:42:33,592
‫زندگی می‌کردند.

312
00:42:41,475 --> 00:42:44,895
‫سلسله‌هایی در تمام اعصار.

313
00:42:46,689 --> 00:42:49,817
‫بازماندگانی از دوران دیگر.

314
00:42:53,404 --> 00:42:57,491
‫به همراه آنانی که
‫ به تازگی پدیدار شده بودند.

315
00:43:00,035 --> 00:43:03,455
‫ولی همه‌ی آنان توسط سلطه‌ی دایناسورها،

316
00:43:04,206 --> 00:43:07,126
‫و یک حیوان نمادین که...

317
00:43:08,252 --> 00:43:13,257
‫بر همه‌ی آنان
‫ حکمرانی کرد، به حاشیه‌ها رانده شدند.

318
00:43:31,859 --> 00:43:33,777
‫قد، سیزده متر،

319
00:43:34,987 --> 00:43:37,448
‫وزن، نه تن،

320
00:43:49,418 --> 00:43:53,380
‫تعجبی ندارد که معروف‌ترین شکارچی...

321
00:43:53,464 --> 00:43:55,674
‫تاریخ حیات در سیاره‌ی ما،

322
00:43:57,259 --> 00:43:59,219
‫تیرانوسوروس رکس است.

323
00:44:16,904 --> 00:44:18,530
‫ولی او تنها نیست.

324
00:44:38,092 --> 00:44:39,426
‫یک تی‌رکس دیگر.

325
00:44:49,311 --> 00:44:51,271
‫هر دو، همدیگر را برانداز می‌کنند.

326
00:44:58,821 --> 00:45:01,532
‫تیرانوسوروس‌ها معمولا برای قلمرو می‌جنگند،

327
00:45:05,160 --> 00:45:07,996
‫و حتی حاضر به همنوع‌خواری هستند.

328
00:45:12,209 --> 00:45:15,504
‫ولی در ذهن این تی‌رکس مذکر چیز دیگری‌ست،

329
00:45:23,387 --> 00:45:27,641
‫چرا که او یک ماده پیدا کرده است.

330
00:45:32,938 --> 00:45:38,777
‫و این یعنی برای به دست آوردن دل ماده،
‫باید بهترین شگردش را نشان دهد.

331
00:45:48,579 --> 00:45:50,914
‫ولی اگر در پیش قدم شدن اشتباه کند،

332
00:45:51,707 --> 00:45:54,501
‫این آشنایی ظرف چند ثانیه تمام می‌شود.

333
00:46:18,150 --> 00:46:20,110
‫حرکات مسحور کننده‌اش...

334
00:46:21,320 --> 00:46:23,322
‫و صداهای خوشو بش او،

335
00:46:24,990 --> 00:46:27,951
‫ظاهرا جواب درست را دریافت می‌کند.

336
00:46:31,163 --> 00:46:34,291
‫و ماده، همراهی او را تقلید می‌کند.

337
00:46:41,757 --> 00:46:47,387
‫ولی علامت نهایی اعتماد،
‫در معرض قرار دادن گردنش است.

338
00:46:52,100 --> 00:46:56,021
‫با همدیگه، پیوند خود را شکل می‌دهند.

339
00:47:01,944 --> 00:47:04,571
‫به مدت 150 میلیون سال،

340
00:47:05,197 --> 00:47:07,950
‫دایناسورها به سیاره حکومت کردند.

341
00:47:13,330 --> 00:47:16,250
‫هیچکس نمی‌داند اگر
‫حکمرانیشان ادامه پیدا می‌کرد،

342
00:47:16,917 --> 00:47:19,002
‫جثه‌ی آنان تا چه اندازه رشد می‌کرد.

343
00:47:20,671 --> 00:47:22,256
‫ولی در تاریخ حیات...

344
00:47:24,424 --> 00:47:27,427
‫هیچ چیز ابدی نیست.