...همین 50 سال قبل
.ما بالاخره به ماه سفر کردیم
...برای اولین بار
.به سیاره‌ی خودمان نگاه کردیم
از آن موقع، جمعیت انسانها .بیش از دو برابر شده
این مجموعه شگفتی‌های ...طبیعی را گرامی داشته
...و آنچه باید از آن محافظت شود را نشان داده
تا اطمینان حاصل کند انسانها .و طبیعت به پیشرفت ادامه دهند
سیاره‌ی ما
.آب شیرین
هر چیزی که بر روی خشکی زندگی می‌کند ...چه حیوان و چه گیاه
.به آن وابسته است
.بااینحال تنها یک درصد آن در دسترس است
:قسمت هفتم آب شیرین
.صحرای مرکزی استرالیا
.یکی از خشکترین و داغترین مناطق روی زمین
در واقع هیچ چیزی نمی‌تواند .طولانی مدت اینجا زندگی کند
بااینحال هر ده سال یکبار .این صحرای تهی و پهناور به کلی عوض می‌شود
برای روی دادن چنین تغییری ...یک واکنش زنجیره‌ای باید
.در دو هزار کیلومتری شمال اتفاق بیافتد
آنجا هر سال ابرهای ...موسمی سرشار از رطوبت
.یواش‌یواش شکل می‌گیرند
.سرانجام از هم پاشیده و این فرآیند آغاز می‌شود
بسترهای رودخانه که سالها .خشک بوده‌اند ناگهان پُر می‌شوند
جریانها بهم پیوسته و ...همگی با سرعت تمام به درون
.و کم ارتفاعترین بخش قاره ریخته می‌شوند
اینجا، سیل در این صحرا جاری شده ...و بزرگترین دریاچه‌ی استرالیا را بوجود می‌آورد
.کاتی تاندا"، دریاچه‌ی سیار"
تعداد بسیار زیادی از ماهیان ...در این راه‌آبهای وسیع شنا می‌کنند
.و به دریاچه‌ی در حال بزرگ شدن می‌رسند
پلیکانها از سواحل استرالیا .که صدها کیلومتر دورتر است می‌رسند
بسیاری تنها یکبار ...در عمرشان پر شدن این دریاچه را می‌بینند
پس اینکه از کجا می‌دانند دریاچه‌ای بوجود آمده ...و به کدام جهت در حال پیشروی است
.هنوز یک راز باقی مانده
این آبهای جدید حالا آنقدر غذا دارند .که پرندگان شروع به زادوولد می‌کنند
.اما زمان در گذر است
...پلیکان‌ها غذا می‌خورند و
...غذا می‌خورند و
.و غذا می‌خورند
...جوجه‌ها باید سریع بزرگ شوند
چونکه باید آنقدر قوی شوند .تا در عرض چند هفته لانه را ترک کنند
...اما زمان کوتاه است
چونکه پدرومادرها تنها ...وقتی می‌توانند غذا پیدا کنند
.که آب باقی مانده باشد
پلیکانهای جوان اولین .سفر طولانی خود را آغاز می‌کنند
...یک سفر دشوار و طاقت‌فرسا به سمت ساحل
.و نزدیکترین ساحل در فاصله‌ی 500 کیلومتری است
...دریاچه به زودی خشک خواهد شد
.و آب شاید تا یک دهه دیگر به اینجا برنگردد
این تغییر شکل‌ انفجاری و ناگهانی .یک رویداد استثنایی‌ـست
...اما در هر جای دیگر در دسترس بودن آب شیرین
بیشتر و بیشتر به یک موضوع غیرقابل پیش‌بینی .و غیرقطعی تبدیل می‌شود
.بیشتر آب شیرین سیاره بااینحال حبس شده است
تقریبا دو سوم آن در .اطراف قطبها یخ‌زده است
...این یخ چندین کیلومتر ضخامت دارد
.و شاید میلیونها سال باشد که در اینجا قرار دارد
...هر تابستان مقداری از آن آب شده
.و راه خودش را به سمت قلب یخچالها باز می‌کند
این غارهای بزرگ ...زیبا و رمانتیک هستند
اما مکانهای خطرناکی نیز هستند .چرا که یخچالها همیشه در حرکتند
...حتی به دور از قطبها
بیشتر آب شیرین خشکی .هر زمستان یخ می‌بندد
...اما با فرارسیدن بهار، این ذخیره‌ی برفی عظیم آب شده
.و یک سفر بزرگ آغاز می‌شود
...آبی که به اندازه‌ی یخ سرد است
از شیب تند کوهستان به سرعت پایین آمده ...و یک ماده‌ی حیات‌بخش را جمع می‌کند
.یعنی اکسیژن
...اینجا در رودهای آند در آمریکای جنوبی
...زندگی برای درست کردن وجود دارد
برای آنهایی که از پس .جریانهای قدرتمند برمی‌آیند
.اردکهای تنداب می‌توانند
این آبهای تند و سرد ...شاید غنی از اکسیژن باشند
.اما مواد مغذی کمی دارند
...اردکهای تنداب هر مقدار غذایی که اینجاست را
.از زیر سطح جمع می‌کنند
...لارو سنگ‌مگس و مگس یک روزه آبشش دارند
.که می‌توانند اکسیژن را از آب بیرون بکشند
بدنهای تخت‌شان .در مقابل جریان تند و بی‌تاب مقاومت می‌کند
.لاروهای مگس سیاه
.یکی از شکارهای مورد علاقه‌ی اردکها
بخشهای خاصی از دهانشان ...ذرات ریز غذا که با سرعت رد می‌شوند را
.از جریان آب جدا می‌کند
قلابهایی در انتهای بدنشان آنها ...را به سنگها متصل می‌کند
.اما این جریان گاهی‌اوقات غیرقابل مقاومت است
بااینحال، یک خط امنیتی خاص دارند .که می‌توانند با استفاده از آن خود را برگردانند
هر سال بازدیدکنندگانی .به این آبهای تند و سرشار از اکسیژن سر می‌زنند
.ماهی آزاد
.بیشتر عمرشان را در اقیانوس آرام می‌گذرانند
حالا که به بلوغ رسیده‌اند به رودخانه‌های خاصی ...در آمریکای شمالی برمی‌گردند
.تا در آنها تخمگذاری کنند
ماهی آزاد توانایی شگرفی ...در پرش از آبشارها دارد
اما حتی آنها هم نمی‌توانند بدون کمک .از سدهایی که ما ساختیم رد شوند
امروزه تعداد ماهی آزاد اقیانوس آرام ...به کمتر از یک درصد تعدادی که قبلا بوده‌اند رسیده
.و مشکلات بسیاری را برای دیگر حیوانات ایجاد کرده
خرسهای قهوه‌ای آلاسکا .در آبشارها منتظرشان می‌مانند
...بدون این ماهیان
...خرسها نمی‌توانند ذخیره چربی که
برای زنده نگه داشتنشان در .خواب زمستانی طولانی به آن نیاز دارند را تامین کنند
رقابتی وحشیانه برای .بدست آوردن بهترین جای ماهیگیری وجود دارد
جایی که آب از روی سنگهای ...سخت می‌گذرد مواد مغذی کمی با خود همراه می‌کند
.تا گیاهان بتوانند با آن رشد کنند
...بااینحال اینجا در آمریکای جنوبی
،"این گیاه یعنی "ماکارینیا .می‌تواند به راحتی شکوفا شود و رشد کند
...برای چند ماه در سال
وقتی سطح آب آنقدر پایین است ...که نورخورشید می‌تواند به بستر رودخانه برسد
.ماکارینیا" در همه جا رشد می‌کند"
این "کانیو کریستالس" یا .رود رنگین‌کمان کلمبیاست
اما گاهی‌اوقات ...آب به زیرزمین رفته و ناپدید می‌شود
...و نور به آن نمی‌رسد
.و در آنجا هیچ گیاهی نمی‌تواند زندگی کند
سی درصد از گیاهان آب شیرین ...زیر سطح خشکی قرار دارند
...یا درون سنگهای سوراخدار
.یا در زیر بستر دریاچه‌ها و رودخانه‌ها
...باران که کمی آب را اسیدی می‌کند
به آرامی سنگ آهک را حل کرده .و غارهای بزرگی پدید می‌آورد
هزارتویی از راهروها و اتاقکها .که زیر خود ایالت فلوریدا قرار دارند
.در بیشتر بخشها بایر هستند
.اما جایی که آب به سطح می‌رسد سرشار از زندگی است
.ماهیان فراوانند
.و همچنین شکارچیان ماهی
.سمورها
...در سرتاسر ایالت آب شیرین از بزرگترین
.تجمع چشمه‌ها به سطح زمین می‌آید
رودها و حوضچه‌ها را پر می‌کنند ...که در آنها هر نوع حیاتی به شکوفایی می‌رسد
...از جمله یکی از حیوانات خاص فلوریدا
.گاوهای دریایی
...بسیاری تابستان را در دریا می‌گذرانند
اما وقتی زمستان می‌رسد ...به طرف رودخانه‌ها شنا کرده
.که به نسبت گرمتر هستند
و در آنجا از گیاهان فراوان .آبهای شیرین تغذیه می‌کنند
اما حالا انسانها آنقدر آب از ...این چشمه‌ها برمی‌دارند
...و آنقدر بقیه را آلوده می‌کنند
که گاوهای دریایی در حال .از دست دادن خانه‌ی زمستانی خود هستند
رودها به خاطر کم‌عمق بودن نسبت به اقیانوس ...سریعتر گرم می‌شوند
...و در بهار در سرتاسر اروپا
دمای رو به افزایش .باعث موجی ناگهانی از زندگی می‌شود
در رودخانه‌ی"تیزا"ـی مجارستان .مگسهای بزرگ یک روزه پیدایشان می‌شود
به مدت سه سال به شکل .لارو زیر آب زندگی می‌کنند
...و حالا تنها در عرض سه ساعت
میلیونها حشره‌ی بالغ .با یکدیگر رقصیده و جفتگیری کرده و می‌میرند
این منظره‌ی شگفت‌آور زمانی ...در اروپای شرقی رایج و معمول بود
...اما بسیاری از رودخانه‌ها کرانه‌های ثابت دارند
...و به شدت آلوده شدند
که باعث ناپدید شدن .گسترده‌ی مگسهای یک روزه شده
اما وقتی رودها تمیز هستند .حیات‌وحش به سرعت برمی‌گردد
.مرغ ماهیخوار باشکوه‌ترین شیرجه‌زن
.عقاب ماهیخوار ماهرترین ماهیگیر
.ایگوازو"، در مرز بین برزیل و آرژانتین"
.اینها بزرگترین آبشارهای سیاره هستند
هزاران تُن آب شیرین .در هر ثانیه با سرعت از آنها رد می‌شوند
بیشتر آب "ایگوازو" از ...جنگل بارانی آمازون می‌آید
.که هزار کیلومتر دورتر است
آنجا آب به صورت بخار .از سطح سایه‌دار جنگل به هوا می‌رود
یک درخت می‌تواند در روز .هزار لیتر آب پس بدهد
آب به صورت بخار به آسمان رفته و .متراکم شده و به شکل ابر درمی‌آید
بیست میلیون تُن آب هر روز ...از جنگل خارج می‌شوند
بیشتر از آبی که .در خود رود آمازون جریان دارد
...اگر این جنگل بارانی نابود شود
.این چرخه حیات‌بخش شکسته شده
...با عبور ابرها از سرتاسر قاره، آبشان را آزاد می‌کنند
.و مزارع و جنگل را آبیاری می‌کنند
...و در دشتهای برزیل
بزرگترین زمینهای مرطوب ...و استوایی روی زمین را پدید می‌آورند
."یا همان "پانتانال
بااینحال هر سال تغییرات ...فصلی جریان رود را کاهش داده
و "پانتانال" کوچک شده .و به چند کانال و رود می‌رسد
.این برای یک شکارچی برتر بسیار خوب است
.پلنگ خالدار
...شناگر قابلی است اما در آب
.بااینکه یک شکارچی ترسناک است نمی‌تواند موجودی را بکشد
...حالا در فصل خشک
.کرانه‌های رود شلوغ می‌شود
اما پلنگ خالدار شکارش .را در کنار رود دیده
.کاپیبارا
.برای موفق شدن باید نزدیک شود
دو کاپیبارا بدون هیچ احتیاط و توجهی .در آبهای کم عمق ایستاده‌اند
.یکدیگر را دیده‌اند
کدام یک اول می‌دود؟
دورتر در راستای رود پوشش گیاهی ...مخفیگاه بهتری بوجود آورده
.اما کرانه‌ی رود بسیار بالاست
.کاپیبارا شنوایی خوبی دارد
...با کوچکترین سروصدا
.فرصت از بین می‌رود
.یک شکست دیگر
.شاید وقتش رسیده شکار متفاوتی را امتحان کند
...سروکله زدن با یکی از اینها خطرناک است
.اما پلنگ خالدار واقعا گرسنه‌ست
...اگر پلنگ خالدار بخواهد یک کیمن را بگیرد
باید گردنش را گاز گرفته .و آن را نگه دارد تا کیمن نتواند به او حمله کند
.باید دقیقا در موقعیتی بالای سر شکار قرار بگیرد
.خطرناک است
کیمن چرخیده و سعی .می‌کند پلنگ را غرق کند
.انگار شکارچی و شکار قدرت برابری با هم دارند
.پلنگ تسلیم نمی‌شود
بعد از 20 دقیقه با خستگی .بسیار زیاد پلنگ برنده می‌شود
گاهی‌اوقات سفر رو به پایین .در رودخانه با دریاچه‌ها قطع می‌شود
در مجموع آنها 40 بار آب .بیشتری از تمام رودخانه‌های جهان دارند
...دریاچه‌ی "تانگانیکا"ـی آفریقا
یک پنجم آب شیرین در .دسترس دنیا را در خود جای داده
اما بااینکه بسیار بزرگ است .تانگانیکا" زندگی بسیار کمی را در خود دارد"
...تقریبا یک کیلومتر و نیم عمق دارد
اما در ته آن آب به ندرت حرکت می‌کند .و اکسیژنی وجود ندارد
اکسیژن تنها نزدیک به سطح ...و در 150 متر بالایی است
.که آب آنقدر اکسیژن دارد تا حیات وجود داشته باشد
.اما اینجا حیات به وفور یافت می‌شود
دویست و پنجاه گونه ...از ماهیان سیچلاید در اینجا تکامل یافته‌اند
.و بسیاری در هیچ‌جای دیگری یافت نمی‌شوند
.رقابت در این آبهای شلوغ شدید است
یک سیچلاید کالیپتروس نر .صدف جمع می‌کند
نرها هر چه صدفهای بیشتری داشته .باشند ماده‌های بیشتری جذبشان می‌شوند
.و این یکی کارش خیلی خوب است
.همسایه‌ش به نسبت تپه‌ی کوچکتری دارد
.و این همسایه دزد نیز هست
...به محض اینکه پشت می‌کند
...دزد سریع آمده
.و یک صدف می‌دزدد
.صاحب سختکوش پشته‌ی بزرگتر انگار متوجه نشده
...پس دزد دوباره خلافش را تکرار می‌کند
...و دوباره
.تا وقتی که پشته‌ی بزرگتر مال او می‌شود
.صدفها تنها نمایشی نیستند
.برای ماده‌ها حکم گهواره را دارند
.یکی از راه می‌رسد
.ماده کوچک است و تنها یک دهم نر است
آنقدر کوچک است .که به راحتی داخل یک صدف می‌رود
...امپراطور
."بزرگترین سیچلاید در "تانگانیکا
تقریبا یک متر است .و این ماده باید بچه‌هایش را در فضای آزاد بزرگ کند
بنابراین محافظت از آنها .برای پدرومادر کاری تمام وقت است
.اما آینده‌ی این ماهیان نامشخص است
با گرمتر شدن دمای سیاره .دریاچه‌ی "تانگانیکا" در حال گرم شدن است
آبش دیگر آنقدر ...که در گذشته حرکت داشت حرکتی ندارد
.بنابراین لایه اکسیژن‌دار در حال نازکتر شدن است
.رود "مکانگ" در آسیای جنوب‌شرقی
چهار هزار کیلومتر طول دارد .و پهن‌ترین آبشارها را دارد
امروز بیش از 60 میلیون نفر .زندگی‌ـشان به آن وابسته است
...بارانهای موسمی چنان موج عظیمی از آب را پدید می‌آورند
.که تقریبا خود آبشارها نیز ناپدید می‌شوند
...آب سرشار از رسوبات است
"که در طول سفر دراز رود "مکانگ .از فلات تبت جمع‌آوری شده
حتی قبل از سیلاب آب .زمینهای وسیع و بزرگی را پوشش می‌دهد
...این ریشه‌های از خاک بیرون آمده گواهی از
افزایش بسیار زیاد سطح .آب هستند که رخ خواهد داد
...وقتی سیل اصلی از راه می‌رسد
.درختان تا شاخه زیر آب می‌روند
برای چندین ماه سیلابها ...بزرگترین مناطق زادوولد سیاره را
.برای ماهیان آب شیرین فراهم می‌کنند
...یک گونه راه‌حلی به نسبت هوشمندانه
برای مشکلات زندگی در آبهای .کم‌عمق و کم‌اکسیژن دارد
.ماهی مبارز سیامی
...این نر با بلعیدن هوا از سطح تنفس می‌کند
...و در طول فصل زادوولد
از این توانایی برای .ساخت حبابهای شناور استفاده می‌کند
.روز به روز سخت کار می‌کند
یک ماده که در نزدیکی‌ـست .به بالا آمده و این شناور را بررسی می‌کند
و یکی‌یکی آنها را .در لانه‌ی حبابی می‌گذارند
...اکسیژن در این آبهای راکد کمیاب است
...اما تخمها آنقدر اکسیژن در حبابها دارند
.تا بتوانند رشد کنند
.اوج سیل هنوز در راه است
...سرانجام آنقدر آب در "مکانگ" سرازیر می‌شود
که دریاچه‌ی "تونله سپ" پنج بار .از اندازه‌ش در فصل خشک بزرگتر می‌شود
تعداد زیادی از ماهیان حالا .در این مناطق پر از غذای جدید شنا می‌کنند
انسانها هزاران سال است .که از این رویداد فصلی بهره می‌برند
...در نیمی از رودخانه تور می‌اندازند
...و نیم دیگر را آزاد می‌گذارند
.تا بقیه‌ی ماهیان شنا کرده و زادوولد کنند
در اصل "مکانگ" بزرگترین .منطقه ماهیگیری در میان خشکی در دنیاست
یک پنجم ماهیان آب شیرین ...در سرتاسر دنیا که توسط انسان صید شده
.از همین یک رودخانه می‌آید
..."اما آینده‌ی "مکانگ
...مانند بسیاری از رودهای دیگر در سرتاسر دنیا
.روز به روز بیشتر به خطر می‌افتد
...ما جریان طبیعی
...بیش از دو سوم طولانی‌ترین رودهای سیاره را عوض کردیم
و بیشتر از همه چیز روی .آنها سد ساختیم
.پس حالا بیشتر رودها در سرتاسر دنیا دیگر جریان ندارند
...اینجا در آفریقای شرقی در "وراهای" تانزانیا
.این فیلها در جستجوی آب هستند
هر کدام باید روزی 200 لیتر آب بنوشند .و به نظر نمی‌آید آبی در کار باشد
اما فیلها می‌دانند که چوب بائوباب .حاوی رطوبت بسیار زیادی است
و در شرایط اضطراری .مقدار زیادی از آن را می‌خورند
.شیرها نیز به آب نیاز دارند
و شیرها راحتتر هستند چون .هرجا که آب هست شکار هم هست
.پس هم شکارچی و هم شکار به دنبال رودها هستند
...تا همین 30 سال قبل
رودها در این بخش از آفریقا .هرگز خشک نمی‌شدند
حالا کشاورزی رو به رشد ...مقدار زیادی از آب را به خود اختصاص داده
و در طول فصل خشک .رودها تبدیل به حوضچه‌های کوچک و مجزا می‌شوند
اسبهای آبی در طول روز ...در آب جاری می‌مانند تا خود را خنک کنند
.اما حالا باید با گِل این کار را بکنند
با کم‌تر شدن سطح آب .در هم می‌پیچند
.طاقتشان کم‌کم تمام می‌شود
هر روز حوضچه‌های گل کوچکتر شده .و گرفتاری اسبهای آبی بدتر می‌شود
.بوفالوها به شدت در جستجوی آب هستند
.شیرها از قبل بر سر این چاله‌ی آب هستند
اما بوفالوها به خاطر .نیاز مبرمشان به آب به این طرف کشیده می‌شوند
.باید هر روز آب بنوشند
...هر نوشیدنی خطر خود را دارد
.اما بوفالوها چاره‌ای ندارند
با ادامه پیدا کردن خشکسالی .بوفالوها ضعیفتر می‌شوند
.شرایط به نفع شیرها تغییر می‌کند
.فیلها به رود خود رسیدند
.هیچی به جز خشکی در اینجا نیست
اما فیلها می‌توانند .در جایی آب پیدا کنند که دیگران نمی‌توانند
آنها با استفاده از خرطومشان .چاله‌هایی در بستر ماسه‌ای رود حفر می‌کنند
...حس بویایی بسیار قوی
به آنها این امکان را می‌دهد آبهای آزاد را ...از کیلومترها دورتر تشخیص داده
...و همچنین به آنها کمک می‌کند آبهای زیرزمینی
.که به سطح نزدیک هستند را پیدا کنند
در خشکسالیهای شدید .چاه‌هایی که حفر می‌کنند حیاتی هستند
...سختی‌های فصل خشک همیشه بخشی از
...زندگی در دشتهای آفریقای شرقی بوده
...اما با گرمتر شدن سیاره
و ما که بیش از اندازه برای ...اهداف خودمان از آب استفاده می‌کنیم
.خشکسالیها بیشتر و شدیدتر شده
.رود "پلاته" در نبراسکای آمریکای شمالی
هر سال درناهای شنی ...در سفرشان در سرتاسر شمال آمریکا به اینجا می‌رسند
یکی از بزرگترین مهاجرتهایی .که توسط هر حیوانی انجام می‌شود
.اینجا یکی از توقفگاه‌های حیاتی آنهاست
این رود زمانی تمام چمنزار را .تا دو کیلومتر در هر طرف سرشار از آب می‌کرد
اینجا مکانی ایده‌آل برای غذا خوردن .و استراحت آنها بود
...حالا بر روی این رود سد زدیم
و آنقدر برای استفاده‌ی خودمان ...آبش را برمی‌داریم
.که فضای بسیار کمی برای این درناها باقی مانده
اما فعالان حفظ محیط‌زیست ...توانستند جریان رود را به شکلی برقرار کنند
تا کرانه‌های ماسه‌ای .که درناها به آنها نیاز دارند هنوز وجود داشته باشد
...تنها ما نیستیم که به آب نیاز داریم
اما این توانایی را داریم تا ...مطمئن شویم آبهای شیرین در جهان جاری باشند
و تنها ما می‌توانیم تعیین کنیم .که چگونه تقسیم شوند