«سیارۀ آبی: حیات در آب» «قسمت دوم: اعماق»
‫بیش از ۶۰ درصد از سیاه‌‌ی ما را
‫آب‌هایی با عمق بیش از ‫یک کیلومتر تشکیل داده‌اند.
‫این آب‌های عمیق
‫با اختلاف، بزرگ‌ترین زیستگاه کره‌ی زمین هستند
‫که عمدتاً ناشناخته‌اند.
‫با ما به این سفر
‫به اعماق دریا همراه شوید.
‫دنیای ناشناخته‌ای که تا کنون آشکار نشده.
‫اینجا خانه‌ی برخی از عجیب‌ترین ‫موجودات روی کره‌ی زمین است.
‫ماهیانی که در تاریکی از خود نور می‌دهند.
‫و گونه‌های جدیدی که با هر بار
‫جست و جو زیر آب کشف می‌شوند.
‫تعداد کسانی که به فضا رفته‌اند
‫بیشتر از تعداد کسانیست که به این اعماق آمده‌اند.
‫با ما به این سفر
‫به اعماق بی‌پایان بیایید.
‫«قسمت دوم - اعماق»
‫نهنگ عنبر یک نفس که می‌کشد
‫می‌تواند بیش از یک ساعت نگهش دارد.
‫او می‌خواهد سطح آب گرم و روشن را ترک کند
‫و به اعماق آب برود
‫جایی که سرد و تاریک و ‫در اعماق اقیانوس است.
‫در سطح آب،
‫فشار هوایی که او در آن نفس می‌گیرد، ‫با هوایی که ما نفس می‌کشیم یکسان است.
‫ولی جایی که او می‌خواهد به دنبال غذا برود
‫در بیش از یک‌کیلومتری اعماق است،
‫جایی که فشار هوا ۱۰۰ ‫برابر سطح آب است.
‫و باعث می‌شود شُش‌های نهنگ
‫به اندازه‌ی یک درصد از حجم قبلی‌اش شود.
‫اگر ما بخواهیم به دنبال نهنگ‌ برویم
‫به زیردریایی‌های روز دنیا نیازمندیم.
‫یک کره‌ی آکریلیک مجهز
‫با دیواره‌هایی به ضخامت ۱۲ سانتی‌متر ‫که از راننده و تصویربردارمان
‫در برابر فشار عظیم زیر آب، محافظت می‌کند.
‫و به زیردریایی اجازه می‌دهد
‫که تا عمق بیش از ۹۰۰ متر پایین برود.
‫هر متر که پایین‌تر می‌رود
‫فشار افزایش
‫و نور خورشید کاهش می‌یابد.
‫در عمق ۳۰۰ متری هوا بسیار تاریک می‌شود
‫و دمای آب
‫با سرعت زیادی کاهش می‌یابد.
‫درحال وارد شدن به منطقه‌ی نیمه‌روشن هستیم،
‫جهانی مرموز و تاریک
‫که خیلی از حیوانات کاملاً شفاف شده‌اند.
‫در این منطقه‌ی نیمه‌روشن،
‫حیوانات هم نیاز دارند که ببیند،
‫و هم تا جایی که ممکن است، ‫ از دیده شدن دوری کنند.
‫یک دوجورپای بزرگ،
‫او ۱۲ سانتی متر طول دارد و ‫تقریباً به طور کامل شفاف است.
‫درون سرش به طور کامل
‫دو چشم بزرگش قرار دارند
‫که با آن‌ها شکارش را شناسایی می‌کند.
‫فرونیما، یک هیولای نیمه‌روشن دیگر،
‫که منبع الهام مناسبی برای فیلم‌های فضایی است.
‫او که ماده است، به همراه تخم‌های صورتی رنگش
‫به مانند انگل درون بدن یک ‫عروس دریایی زندگی می‌کند.
‫ترکیب فوق‌العاده‌ی چنگ‌ها
‫و چشمان بزرگش
‫باعث شده تا فرونیما یک شکارچی قدرتمند باشد.
‫حتی حیوانات شدیداً پیچیده‌
‫در منطقه‌ی نیمه‌روشن،‌ شفاف شده‌اند.
‫مرکب‌ها جزو تکامل‌یافته‌ترین بی‌مُهرگان هستند،
‫ولی این یکی تا کنون با سطح سختی برخورد نکرده‌ است.
‫بنابراین لزومی ندارد که بدنش مانند هم‌نوعانش ‫که در آب‌های کم‌عمق زندگی می‌کنند، تنومند باشد.
‫عروس‌های دریایی‌‌ای که فقط ‫در اعماق آب زندگی می‌کنند،
‫تنوع بسیار زیادی دارند.
‫آن‌ها با کمک هزاران مُژه‌ی کوچک، در ‫جهانی بدون دیوار حرکت می‌کنند.
‫آن‌ها که در این جای تاریک، نامرئی هستند،
‫خودشان هم در کوری شکار می‌کنند.
‫شانه‌داران، این توری‌های بلند چسبناک را از بدن‌شان ‫خارج می‌کنند، تا پاروپایان رهگذر را شکار کنند.
‫اما وسیع‌ترین تله‌های مرگ‌بار را
‫این لوله‌داران می‌گذارند.
‫این زنگوله‌ی تپنده در واقع سر یک عروس دریایی کلنی است
‫که طولش تا ۴۰ متر هم می‌رسد.
‫میلیون‌ها سلول نیش‌دار کوچک
‫در این آب‌ها شناور هستند.
‫در ۵۰۰ متری،
‫حتی در شفاف‌ترین آب‌های گرم‌سیری هم
‫تنها کورسویی از نور خورشید باقی‌مانده است...
‫به‌قدری کم است که چشم‌های انسان نمی‌تواند ‫آن را تشخیص دهد، ولی چشم‌های بقیه چرا.
‫بقا در منطقه‌ی نیمه‌روشن
‫فقط به دیدن
‫و در عین حال دیده نشدن، مربوط است.
‫تبرماهی‌ها
‫استاد قایم‌موشک‌بازی هستند.
‫چشمانی بزرگ و حساس که برای ‫جست و جوی شکار لازم است را دارند
‫و بدن‌شان هم تخت است...
‫و پهلوهایشان شدیداً نقره‌اندود است.
‫به دلیل باریک‌ بودن‌شان، ‌،از جلو قابل تشخیصند
‫ولی به محض این که برمی‌گردند،
‫پهلوی آینه‌مانندشان
‫اثر نور آبی رنگی که از سطح ‫آب آمده را منعکس می‌کنند
‫و در تاریکی ناپدید می‌شوند.
‫اگر از پهلو به این دسته ‫نگاه کنیم، همه ناپدید هستند،
‫ولی اگر از زیر نگاه کنیم چی؟
‫چشمان توخالی بسیاری از شکارچیان،
‫حتی در این تاریکی
‫به آن‌ها کمک می‌کند تا طعمه‌شان را پیدا کنند
‫زیرا سایه‌ی شکار در اثر نوری .که از بالا آمده افتاده است
‫ولی تبرماهی هم راهی برای ‫گمراه کردن شکارچی‌هایی
‫که ممکن از پایین به دنبالش باشند، بلد است.
‫شکم‌شان اندامی از سلول‌هایی ‫دارد که نور تولید می‌کنند
‫ونامش نوربر است.
‫از این اندام برای
‫تولید همان نوری که از سطح ‫آب می‌آید استفاده می‌کنند.
‫این سایه‌زنی هاله‌ی سیاه‌شان را می‌شکند
‫و باعث می‌شود که از پایین ...تقریباً نامرئی دیده شوند
‫البته تقریباً.
‫ولی این‌ها چشمانی معمولی نیستند.
‫لنزهای زرد رنگ بزرگش او را قادر می‌سازد
‫تا نور ایجاد شده توسط نوربرها ‫و خورشید را تشخیص دهد.
‫بنابراین یک ابزار برای فرار
‫در مقابل یک ابزار زیرکانه دیگر ‫برای حمله قرار گرفته است
‫این رقابت تسلیحاتی پیشرفته ‫میلیون‌ها سال است که برقرار است.
‫به عمق هزار متری که می‌رویم
‫وارد منطقه‌ی تاریک می‌شویم.
‫تحت هیچ شرایطی، نور خورشید ‫به این اعماق نفوذ نمی‌کند.
‫دمای آب به زیر ۴ درجه سانتی گراد رسیده.
‫و فشار هوای اینجا ۱۰۰ برابر .فشار هوا در سطح است
‫تراکم زندگی کمتر هم می‌شود.
‫اینجا جهان تاریک و خطرناکیست.
‫نسبت به اندازه‌ی جثه،
‫این‌ها بزرگ‌ترین دندان‌هاییست ‫که یک حیوان در اقیانوس دارد.
‫به‌قدری بزرگند
‫که صاحبش دهانش را هم نمی‌تواند ببندد.
‫این دندان‌ها متعلق به غول‌ماهی هستند.
‫برخلاف بیشتر ماهی‌های اعماق آب
‫این یکی ماهیچه‌های قدرتمندی دارد
‫و یک شکارچی تهاجمیست.
‫کمبود غذا در این اعماق باعث شده
‫تا شکارچیان منطقه‌ی تاریک مجبور شوند ‫هر غذایی را صرف‌نظر از اندازه‌اش بپذیرند.
‫خیلی از حیونات اینجا به رنگ قرمز تیره‌اند،
‫مثل این عروس دریایی اعماق آب.
‫چراغ‌های زیردریایی که به سمت آن تابید،
‫نمایشی خیره‌کننده از نورافشانی را مشاهده کردیم.
‫معمولاً هیچ نور قرمز رنگی ‫به این عمق از آب نفوذ نمی‌کند
‫بنابراین حیواناتی که رنگ‌دانه‌‌ی قرمز دارند، ‫ در اینجا فقط به رنگ سیاه دیده می‌شوند
‫و اصلاً نمی‌توان پیدایشان کرد.
‫البته شکارچیان اینجا، فقط با تکیه بر بینایی شکار نمی‌کنند،
‫زیرا خیلی از آن‌ها چشمانی کوچک دارند.
‫در عوض، بدن‌های نازک و لوله‌ شکل‌شان
‫از اندام‌هایی پر شده است که به ‫کوچک‌ترین حرکات داخل آب هم حساسند.
‫این هیولای نیم‌متری
‫ماهی‌گیر پشمالو نام دارد.
‫برای اولین بار است که مشاهده شده.
‫این حیوان از صد‌ها شاخک حساس پوشیده شده
‫که می‌توانند حرکات هر حیوان سر به هوایی که
‫به این هیولای بی‌حرکت نزدیک .می‌شود را شناسایی کند
‫ولی مطمئناً این یکی عجیب‌وغریب ترین ماهی‌ای است
‫که تا کنون در اعماق آب کشف شده.
‫دُم یک متری‌ فوق‌العاده حساسش
‫از سرش آویزان است که یک چهارم .بدنش را تشکیل می‌دهد
‫چشمان کوچکی دارد
‫ولی دهانش بی‌نهایت بزرگ است.
‫نامش مارماهی قورت‌دهنده است
‫چون می‌تواند تقریباً هر موجود .با هر اندازه‌ای را ببلعد
‫بی‌حرکت در آب می‌ایستد
‫و با دهان باز بزرگش، هر شکاری ‫که از آن‌جا می‌گذرد را می‌بلعد.
‫چه کوچک باشد...
‫چه بزرگ.
‫مارماهی قورت‌دهنده می‌تواند ‫شکاری به اندازه خودش را هم ببلعد
‫که این در دنیایی که خبر نداری
‫وعده‌ی غذایی بعدی کِی از راه می‌رسد، ‫خیلی به‌درد بخور است.
‫در منطقه‌ی تاریک هم مقداری نور وجود دارد.
‫با خاموش کردن چراغ‌هایی زیردریایی
‫می‌توان یک نمایش نورافشانی را در بیرون دید.
‫این نورها را جانوران ایجاد کرده‌اند.
‫این واقعه زیست‌تابی نام دارد.
‫این یک ماهی‌گیر در اعماق آب است ‫که در تاریکی نور تولید می‌کند.
‫این نور را باکتری‌هایی تولید می‌کنند که
‫به طور دائم داخل دام این ماهی زندگی می‌کنند
‫و باعث می‌شوند که شکار، جذب ‫این دندان‌های مرگبار شود.
‫در تاریکی، همه جور دامی وجود دارد.
‫بیا تو دهنم ماهی کوچولو!
‫حالا هدف این طعمه
‫که در این میله‌ی بلند
‫که بسیار پایین‌تر از دندان‌های ‫وحشناک این موجود است، چیست؟
‫با اطمینان نمی‌شود گفت،
‫ولی این هیولا
‫طعمه‌ی نورانی بزرگ دیگری هم دارد
‫که به دهانش نزدیک‌تر است.
‫نام این موجودات ماهی‌گیر است
‫زیر از طعمه‌شان تقریباً به همان شکلی که
‫یک ماهی‌گیر با حشرات مصنوعی ‫ماهی می‌گیرد، استفاده می‌کنند.
‫برای یک مرکب شکاری با این چشمان بزرگ
‫چنین کورسویی جذاب است.
‫ممکن است غذا باشد.
‫چه وعده‌ی راضی‌کننده‌ای
‫برای ماهی‌ای که معده‌اش کش می‌آید.
‫پیدا کردن جفت
‫در این تاریکی بی‌پایان
‫می‌تواند حتی از پیدا کردن غذا هم سخت‌تر باشد.
‫طعمه‌های نورانی شاید به کار بیایند
‫البته فقط ماهی‌گیران ماده آن را دارند.
‫اندازه‌ی نرهای کوچک فقط .یک‌دهم اندازه‌ی ماده‌هاست
‫تنها هدف آن‌ها این است که با روشی، ‫در این تاریکی جفت پیدا کنند.
‫ماهی‌گیر ماده یک نوع ماده شیمیایی در آب رها می‌کند
‫که باعث می‌شود ماهی‌گیر نر با اندام سفید ‫خاصی که در جلوی چشمش دارد،‌ آن‌ را بو کند.
‫حالا که یکی را پیدا کرده،
‫با دندان‌های مخصوصی، .شکم ماهی ماده را گاز می‌گیرد
‫باید همیشه به ماده بچسبد.
‫در طی چند هفته،
‫نر به طور کامل با بدن ماده ترکیب می‌شود.
‫و تا آخر عمرش، آن‌جا باقی می‌ماند.
‫جریان خون بدن ماده
‫تمام غذایی که نر نیاز دارد را تامین می‌کند.
‫در عوض ماده منبعی بی‌پایان و ‫قابل اعتماد را بدست می‌آورد.
‫که این راه‌حل هوشمندانه‌ای ‫برای مشکل پیدا کردن جفت
‫در این اعماق خالی است.
‫در این نبرد دائمی بین شکار‌ها و شکارچی‌ها
‫بعضی از ماهیان منطقه‌ی تاریک
‫مجهز به چراغ‌های جلویی هستند ‫که کمک شایانی به آن‌ها می‌کند.
‫این نوربرهای نورگُسیل ‫زیر چشمان ماهی‌ها قرار دارد
‫و از آن‌ها برای یافتن شکار در ‫تاریکی استفاده می‌شود.
‫اکثر زیست‌تابی‌های اعماق دریا
‫به رنگ آبی یا آبی مایل به سبز است.
‫و تنها تعداد کمی از ماهی‌های شکارچی
‫نور قرمز ایجاد می‌کنند.
‫با کمک این نور،
‫شکارهای قرمز رنگ، در تاریکی نمایان می‌شوند.
‫در اینجا نور قرمز رنگی نادر است
‫و چشمان اکثر ماهی‌ها قادر به دیدن آن نیستند.
‫فقط این ماهی‌ها از پس آن برمی‌آیند.
‫این برای آن‌ها مثل یک دوربین ‌شب‌نما است.
‫یک چراغ جلویی که هدف‌ها نمی‌توانند آن را ببینند.
‫این پاروپا که روحش هم خبر ندارد
‫هیچ اقدامی برای فرار نمی‌کند.
‫از زیست‌تابی
‫هم برای فرار
‫و هم برای حمله استفاده می‌شود.
‫بوی خطر به مشام میگو رسیده است.
‫او در آب می‌چرخد
‫و یک مایع چسبناک زیست‌تابی ‫از بدنش خارج می‌کند.
‫این کار مثل یک دزدگیر عمل می‌کند
‫و باعث می‌شود که ماهی ‫شکارچی شوکه شود
‫و این مایع به بدن او بچسبد
‫و خودش در معرض خطر شکارچی‌ها قرار بگیرد.
‫این نورهای چشمک‌زن را
‫پاروپایان در تاریکی ایجاد می‌کنند.
‫احتمالاً برای برقراری ارتباط با همدیگر
‫و گیج کردن شکارچی‌ها این کار را می‌کنند.
‫حساس‌ترین چشم‌ها در اقیانوس
‫متعلق به یک نوع میگوی دانه‌ای
‫به نام گیگانتوسیپریس است.
‫اون هم‌اندازه‌ی یک نخود است
‫ولی برای یک میگوی‌ دانه‌ای
‫خیلی بزرگ است.
‫پاروپایان یکی از شکارهای محبوب او هستند
‫و در تاریکی همیشه به دنبال نور آن‌ها می‌گردند.
‫ولی این پاروپا هم راهی برای سردرگم‌ کردن ‫گیگانتوسیپریس شکارچی بلد است.
‫او بسته‌های مایع کوچک ‫زیست‌آبی از خود خارج می‌کند
‫که نورش با تاخیر و مثل یک .بمب آبی منتشر می‌شود
‫بعد از دیدن این نورها
‫گیگانتوسیپریس در آب می‌چرخد ‫و با سردرگمی به دنبال نورها می‌رود.
‫پاروپا هم
‫بدون این که دیده شود
‫در تاریکی گم می‌شود.
‫بهترین مکانیزم دفاعی زیست‌تابی را
‫در رقص نوری که
‫عروس دریایی کلاه‌خودی .ایجاد می‌کند، می‌توان دید
‫از قرار معلوم، او این گونه دشمنانش را می‌ترساند.
‫این نورهای درخشان را ماهی مرکب ‫تابــناک ایــجاد کــرده اســت.
‫آن‌ها معمولاً در عمق سیصد متری زندگی می‌کنند
‫و در تور این ماهی‌گیران ژاپنی نمی‌افتند...
‫ولی در فصل بهار، هرشب به مدت ‫یکی دو ماه، به سطح آب می‌آیند.
‫درخشان‌ترین نورهای زیست‌تابی،
‫ از نوکِ بازوهای جلویی‌شان ایجاد می‌شود.
‫ولی فقط در اعماق تاریک دریا است
‫که می‌توان تمام پیچیدگی نمایش‌شان را درک کرد.
‫نه تنها بازوهای‌شان،
‫بلکه تمام بدن‌شان پوشیده از نوربرها هستند.
‫عملکرد دقیق آن‌ها مشخص نیست.
‫هرشب در این فصل، صدها هزار ماهی مرکب
‫برای تخم‌گذاری به سمت آب‌های کم عمق می‌روند.
‫قبل از بامداد، آن‌ها به اعماق آب باز می‌گردند،
‫و تخم‌هایشان را برای تولد ‫ در آب‌های کم‌عمق می‌گذارند.
‫چرخش روزانه‌ به دور خورشید
‫تاثیر شگرفی در حیات در اعماق اقیانوس دارد.
‫با غروب خورشید، عظیم‌ترین ‫مهاجرت بین موجودات زنده
‫در سیاره‌‌مان آغاز می‌شود.
‫یک‌هزار میلیون تُن از جانداران
‫هرشب از منطقه‌ی تاریک
‫به سمت آب‌های کم‌عمق‌تر و غنی‌تر می‌روند.
‫چرنده‌های کوچک در اول صف قرار دارند،
‫و به گیاهان میکروسکوپی‌ای می‌گردند
‫که فقط در آب‌های‌کم‌عمق و روشن رشد می‌کنند.
‫شکارچیان، چرنده‌های کوچک را تعقیب می‌کنند.
‫طیف عظیمی از جانداران مختلف
‫به این کاروان می‌پیوندند
‫و یا با عبور کاروان، از آن تغذیه می‌کنند.
‫موجودات زیادی هستند که صدها متر ‫به سمت سطح آب سفر می‌کنند
‫و بعد که بامداد فرا می‌رسد و ‫خطر شکارچیان را احساس می‌کنند،
‫به سوی اعماق تاریکی که ‫امنیت بیشتری دارد، برمی‌گردند.
‫تاثیر مستقیم اشعه‌ی خورشید
‫فقط تا حدود ۱۰۰ متری اقیانوس است.
‫تنها اینجاست که عمل فتوسنتز انجام می‌شود
‫و صخره‌های مرجانی رشد می‌کنند.
‫اگر از این محل زندگی‌ غنی و باریک عبور کنیم
‫و پایمان را فراتز از این صخره بگذاریم
‫سریعاً متوجه می‌شویم که وارد ‫دنیای طاقت‌فرساتری شده‌ایم.
‫در ۱۵۰ متری به پایین،
‫فتوسنتز ناممکن می‌شود.
‫هیچ گیاهی پیدا نمی‌شود
‫و فقط جانوران وجود دارند.
‫در اینجا جانوران عادت کرده‌اند ...که برف دریایی بخورند
‫ذرات ریزی از حیوانات و گیاهان مُرده ‫که از بالا به پایین می‌آیند.
‫یعنی این که آن‌ها هم به طور غیرمستقیم
‫به انرژی خورشیدی که جانداران سطح آب ‫برایشان فراهم می‌کنند، وابسته‌اند.
‫در نزدیکی بستر آب درحال حرکت هستیم،
‫و می‌خواهیم سفرمان را آغاز کنیم...
‫سفری به عمیق‌ترین جاهای دریا.
‫سفر به دنیایی که از قسمت بالایی آب کاملاً جدا است.
‫در حدود ۳۰۰ متری،
‫شیب ثابت می‌شود و ما وارد فلات قاره می‌شویم.
‫این شرایط تا فاصله‌ی ۲۴۰ کیلومتری ازساحل ادامه دارد،
‫و با شیب نسبتاً ملایمی
‫به عمق حداکثر ۴۰۰۰ متر پایین می‌رود.
‫دمای آب در اینجا
‫به کمتر از ۴ درجه‌‌ی سانتی‌گراد می‌رسد
‫فشار هم به ۴۰۰ برابر ‫فشار در سطح آب می‌رسد.
‫اگر چراغ زیردریایی نبود،
‫اینجا کاملاً تاریک میشد.
‫آب کاملاً شفاف است و این به این معنیست ‫که مواد آلی کمی در اینجا وجود دارد.
‫اگر غذایی در سطح آب وجود داشته باشد،
‫تنها ۳ درصدش به فلات قاره می‌رسد.
‫در نگاه اول، مثل یک بیابان خالی می‌ماند،
‫ولی از نزدیک‌تر که نگاه کنیم
‫ردپاهایی را مشاهده می‌کنیم.
‫حتی اینجا هم حیات وجود دارد.
‫اگر این جانوران را به سطح آب بیاوریم
‫فوراً جانشان را از دست می‌دهند.
‫بنابراین اگر بخواهیم آن‌ها را در شرایط طبیعی ببنیم
‫باید داخل زیردریایی باشیم.
‫بسیاری از آن‌ها الان کشف شدند.
‫بستر دریا از خارپوستان پر شده است...
‫یعنی خیارهای دریایی، ستاره‌های شکننده
‫و خارپشت‌های دریایی.
‫میلیون‌ها عدد از آن‌ها
‫در بستر دریا رژه می‌روند.
‫و هر چیزی که قابل خوردن باشد ‫را مانند جاروبرقی بالا می‌کشند.
‫آن‌ها همه‌جور شکل و اندازه‌ای دارند،
‫و با این که تراکم کمی دارند،
جزو پرشمارترین جانوران ‫روی کره‌ی زمین هستند.
‫خارهایشان برای جابجایی و دفاع مفید است،
‫ولی شاید برای آشنایی خیلی کارآمد نباشد.
‫برون‌زدگی صخره‌ها لنگرگاه مناسبی برای جانورانی است
‫که جریان آب برایشان غذا فراهم می‌کند.
‫این زنبق‌ها یا لیلیوم‌های دریایی شبیه گیاهانند،
‫ولی درواقع جانور هستند.
‫پاهای بلندشان باعث شده که ‫بازوهای تغذیه‌کننده‌ی چتری شکلشان
‫در موثرترین جا قرار گرفته‌ باشند.
‫ذرات غذا به سمت بازوها می‌روند،
‫و سپس از آن‌جا به سمت دهان که ‫وسط چتر قرار دارد، حرکت می‌کنند.
‫آن‌ها با این حرکات ناگهانی، دوجورپایانی را دور می‌کنند
‫که می‌خواهند غذای زنبق دریایی را بدزدند.
‫صخره‌های دریایی نباید در این ‫تاریکی مطلق وجود داشته باشند،
‫ولی اخیراً نوع جدیدی از مرجان‌ها
‫در عمق ۲۰۰۰ متری کشف شده.
‫در آب‌های سردسیری یک آب‌دره‌ی نروژی
‫یک صخره‌ی مرجانی در اعماق آب، ‫به ارتفاع ۳۰ متر و طول ۲۰۰ متر وجود دارد.
‫هیچ انرژی‌ای از طرف خورشید ،به این مرجان نمی‌رسد
‫بنابراین هنگام گرفتن غذا، باید بسیار پربازده باشد.
‫پُلیپ‌های این مرجان، از پلیپ‌های ‫آب‌های کم‌عمق خیلی بزرگ‌تر است.
‫این پلیپ‌هایی که در تصویر می‌بینید
‫بزرگ‌ترین پلیپ‌های مرجانی در اقیانوس هستند.
‫این پلیپ‌ها متعلق به مرجان‌های قارچی اعماق دریاست.
‫با بازوان سه‌سانتی‌متریشان
‫می‌توانند نسبت به سایر مرجان‌ها
‫حیوانات خیلی بزرگ‌تری شکار کنند.
‫این که جانوران اینجا مجبورند هر ذره‌ی غذایی
‫که به این شبه‌بیابان می‌رسد را شکار کنند
‫تاثیری بنیادی رویشان گذاشته.
‫بیشتر آبدزدک‌ها غذایشان را از .طریق پالایش آب تامین می‌کنند
‫ولی عجیب است که این یکی به یک شکارچی تبدیل شده
‫و دهان سیفون‌شکل بزرگش
‫به یک تله تبدیل شده.
‫بیشتر خیارهای دریایی
‫محکم سر جایشان در کف دریا باقی می‌مانند
‫به‌جز این موجود خارق‌العاده‌ی اعماق آب.
‫پوست دامن‌شکلش
‫به او اجازده داده که تا صدها متر هم ‫از کف آب بالاتر برود.
‫در نهایت به پایین می‌آید
‫و اگر خوش‌شانس باشد
‫روی غذایی تازه فرود می‌آید.
‫با این‌حال، فوق‌العاده‌ترین طراحی میان ‫جانوران، متعلق به این یکی است.
‫این یک کرم پرتار است
‫و به‌طور معمول انتظار می‌رود که ‫بدن بلند و پُر جنب و جوش او
‫محکم به رسوبات کف آب چسبیده باشد.
‫ولی این کرم به طور استثنا
‫آزادانه در آب‌ شنا می‌کند.
‫با کمک اعضای تجملاتی زرد رنگش
‫حرکت می‌کند
‫تا منابع غذایی جدیدی پیدا کند.
‫یا بتواند با موفقیت از دست یک شکارچی فرار کند.
‫این کیمرا (موش‌ماهی) که جزو ‫خویشاوندان نزدیک کوسه است،
‫طولش به یک متر نمی‌رسد.
‫حُفره‌ی حساسی که روی چانه‌اش است، به او ‫در شکار حیوانات کف دریا کمک می‌کند،
‫و چشم‌های عجیب و بزرگش به او کمک ‫می‌کند تا زیست‌تابی‌ها را تشخیص دهد.
‫ماهیان بزرگ زیادی در اینجا پیدا نمی‌شود
‫زیرا غذای کافی برای همه وجود ندارد.
‫اکثراً لاشخور شده‌اند.
‫ماهی تُن مُرده، توجه یک مارماهی بزرگ...
‫و یک کوسه شش‌آبششی را به خود جلب کرده.
‫این هیولاها طویل هستند
‫به طوری که به هشت متر هم می‌رسند.
‫شش‌آبششی‌ها فسیل‌های زنده‌اند.
‫۱۵۰ میلیون سال است که بدون هیچ تغییری زندگی می‌کنند
‫و در آب‌هایی به عمق ۲۵۰۰ متر زندگی می‌کنند.
‫افراد خیلی کمی این فرصت را داشته‌اند ‫که از زیردریایی این کوسه‌ها را ببینند.
‫و می‌توان گفت که هیچ اطلاعاتی از زندگی‌شان نداریم.
‫جسد ماهی تُن‌، وعده‌‌ی قابل توجهی است.
‫ولی خیلی پیش نمی‌آید
‫که یک لاشه‌ی عظیم
‫از بالا به کف اقیانوس برسد.
‫این لاشه‌ی یک نهنگ خاکستری ۳۰ تُنی‌ است
‫که به تازگی مُرده
‫و در عمق ۱.۵ کیلومتری قرار دارد.
‫تنها ۶ هفته است که به کف دریا آمده،
‫ولی در همین مدت کم، صدها مارماهی دهان‌گرد ‫را به خود جذب کرده است.
‫این لاشخورهای باستانی
‫همیشه اولین موجوداتی هستند که جسد ‫حیواناتی که از بالا آمده‌اند را پیدا می‌کنند.
‫و از چندین کیلومتر آن‌طرف‌تر می‌آیند.
‫آن‌ها آرواره ندارند و با دو ردیف دندان شاخی‌
‫که در دوطرف دهان مکنده‌شان ‫دارند، گوشت لاشه را می‌تراشند.
‫جانوری که بعد از آن‌ها از راه ‫می‌رسد، کوسه‌ی خواب‌آلود است.
‫متخصص واقعی اعماق دریا.
‫طول‌شان به هفت متر هم می‌رسد،
‫و ایــن اولــیــن بــاری اســـت که ‫در این عمق از آن‌ها فیلم گرفته می‌شود.
‫این حفره‌های روی پهلوی نهنگ، کار اوست.
‫او برعکس دهان‌گردها، آرواره‌های قدرتمندی دارد،
‫و مـی‌تــواند تــکه‌های بــزرگ ‫گوشت نهنگ را از تنش جدا کند.
‫کوسه‌ها، بی‌فک‌ماهی‌ها
‫و تمام گونه‌های مختلف لاشخور اعماق دریا
‫برای چندین سال از این ضیافت استفاده ‫می‌کنند تا مواد مغذی‌اش از بین برود.
‫هجده‌ ماه بعد،
‫وقتی که دوباره به سراغ این نهنگ آمدیم،
‫تنها یک اسکلت کامل از او باقی مانده بود.
‫گویا یک نمونه را از موزه برداشته
‫و با دقت زیاد، کف دریا گذاشته باشند.
‫در نگاه اول به‌نظر می‌رسید که ‫این اسکلت کاملاً رها شده است،
‫ولـی حتـی پـس از گـذشت ایـن هـمه وقـت، ‫هنوز هم مقداری گوشت در سرش باقی مانده.
دهان‌گردها اسکلتی غضروفی ‫دارند که به قدری نرم است
‫که می‌توانند خودشان را گره بزنند
‫تا بتوانند بهره‌ی پیشتری از گوشتی ‫که از آن تغذیه می‌کنند، ببرند.
‫ولی موجودات کوچک‌تری هم اینجا بوده‌اند.
‫لایه‌ای ضخیم از باکتری‌های سفید
‫شکلی در کف دریا ایجاد کرده
‫که شکل اصلی نهنگ را ترسیم کرده.
‫و دسته‌ی مخصوصی از باکتری‌های دیگر ‫روی خود اسکلت قرار دارند
‫که انرژی‌شان را از خود استخوان‌ها فراهم می‌کنند.
‫ولی تعداد زیاد و قابل توجهی از کرم‌های پرتار هم هستند
‫که آخرین ذره‌های قابل خوردن .را جمع‌آوری می‌کنند
‫این‌ها گونه‌های جدیدی هستند
‫که تا کنون تنها در جسد نهنگ‌های ‫پایین آمـده مـشاهـده شـده‌انـد.
‫دانشمندان ۱۷۸ جانور مختلف را
‫روی ستون فقرات تنها یک نهنگ کشف کرده‌اند.
‫که بیشترشان جای دیگری مشاهده نشده‌اند.
‫فیلم این نهنگ که در عمق ۱.۵ کیلومتری قرار دارد را
‫یک زیردریایی از جنس اکریلیک، نگرفته است.
‫چنین وسیله‌ای نمی‌تواند تا این عمق بیاید.
‫برای تحمل فشار اینجا،
‫زیردریایی بسیار قدرتمندتری نیاز است.
‫نام این زیردریایی آلوین است،
‫کره‌ای با پهنای دو متر که فضای کافی
‫برای یک راننده و دو ارزیاب دارد.
‫دیواره‌هایش از جنس تیتانیوم است.
‫پنجره‌هایش باید کوچک باشند
‫زیرا اگر بزرگ‌تر از این باشند،
‫زیردریایی تحت فشار فوق‌العاده زیاد اینجا، متلاشی می‌شود.
‫الوین می‌تواند تا عمق ۴۵۰۰ متری پایین بیاید.
‫یعنی سه مایل فاصله از سطح آب.
‫در حدود سه‌هزار متری، شیب ‫فلات قاره بالاخره تمام می‌شود
‫و به دشت مغاکی می‌رسد.
‫بیش از نیمی از سطح زمین .از دشت مغاکی پوشیده شده
‫بیشتر سطح آن صاف است
‫ولی در برخی جاهای آن، حفره‌هایی با ‫وسعت چند صد کیلومتر به‌وجود آمده.
‫عمیق‌ترین آن‌ها، درازگودال ماریاناست
‫که بیش از ۱۱ کیلومتر با سطح دریا فاصله دارد.
‫تنها پنج زیردریایی در سراسر دنیا ‫به همراه سرنشین وجود دارد
‫که می‌توانند به دشت مغاکی برسند
‫و تا کنون همه‌ی آن‌ها
‫تنها توانسته‌اند که یک درصد از ‫سطح دشت‌های مغاکی را کشف کنند.
‫تعداد جانوران بزرگی که اینجا هستند،
‫یک‌هزارم تعداد جانوران در شیب قاره‌ایست.
‫ولی در برخی جاها،
‫صدها ستاره‌ی دریایی شکننده در کف اقیانوس ‫هستند که به دنبال غذا می‌گردند.
‫بیشتر ماهی‌هایی در کف عمیق‌ترین ‫گودال‌ها مشاهده‌ می‌شود
...از یک خانواده هستند
‫ماهی‌های دم‌شلاقی که نام به‌جایی هم هست.
‫آن‌ها نزدیک به بستر آب شنا می‌کنند
‫و با کمک حفره‌های حسی‌شان
‫رد بوی لاشه‌ها را دنبال می‌کنند.
‫ماهی‌های دم‌شلاقی می‌توانند مسافت‌های طولانی
‫در دشت‌های مغاکی را به دنبال غذا بگردند،
‫ولی بقیه‌ی جانوران اینجا ترجیح می‌دهند ‫سر جای خود بمانند و صبر کنند.
‫این یک ماهی سه‌پاست.
‫دو باله‌‌ی تکامل یافته‌ی مخصوص دارد
‫و می‌تواند برای ساعت‌ها بدون حرکت بایستد.
‫دو چشم کوچک دارد
‫ولی تقریباً نابینا است.
‫با استفاده از دو باله کوچکی که در پشت سرش است
،و کوچک‌ترین حرکات را شناسایی می‌کند
‫به سراغ شکارش می‌رود.
‫کشفیات انسان درمورد سطح کُره‌ی ماه
‫از دشت مغاکی بیشتر است.
‫هنوز هم هربار که پایین می‌رویم ‫مسائلی تازه و عجیب کشف می‌کنیم.
‫این اختاپوس اعماق دریا
‫به اندازه‌ی یک توپ بادی است
‫و به او لقب دامبو داده‌ایم.
‫چتری از پوست که بین بازوان او قرار دارد
‫به‌همراه گوش‌های آویخته‌ی عجیب‌الخلقه‌اش
‫دامبو را قادر می‌سازد که بدون هیچ زحمتی
‫کف دریا بماند و همانجا به دنبال غذا بگردد.
‫درست وسط دشت مغاکی
‫بزرگ‌ترین ساختار زمین شناسی ...کره‌ی زمین وجود دارد
‫پشته‌‌های میان اقیانوسی.
‫این پشته‌ها که حدود ۳ کیلومتر ارتفاع دارند
‫بیش از ۴۵ هزار کیلومتر طول دارند
‫و طولانی‌ترین رشته‌کوه‌های زمین هستند.
‫وقتی که در دهه‌ی هفتاد،
‫زیردریایی‌ها بالاخره موفق شدند به پشته‌ها برسند
‫جهانی شگفت‌انگیز کشف کردند
‫که متشکل از گدازه‌هایی به ‫طول چندین کیلومتر بود
‫که در گذشته از اعماق آب سرریز ‫شده بود و حال جامد شده است.
‫آن‌ها دودکش‌هایی بلند پیدا کردند
‫که آبی به داغی سرب گداخته از خود خارج می‌کردند.
‫در سطح زمین، آب در درجه‌ی ۱۰۰ سانتی‌گراد بخار می‌شود
‫ولی اینجا، به‌دلیل فشار بی حد و حصر اقیانوس
‫مایع می‌ماند و دمایش تا ۴۰۰ درجه سانتی‌گراد هم می‌رود.
‫زیردریایی باید بسیار محتاتانه حرکت کند.
‫وقتی چنین فشار و دمایی اطرافت باشد
‫هر فاجعه‌‌ای ممکن است رخ دهد.
‫در اینجا هم که آب پر از هیدروژن سولفید است
‫و در حالت معمول برای حیات سم محسوب می‌شود،
‫موجودات زنده پیدا کردند.
‫برخی از دودکش‌ها از لوله‌هایی ‫سفید رنگ پوشیده شده است،
‫این لوله‌ها تبدیل به سکونت‌گاه ‫گونه‌های جدید کرم‌های پربار شده‌ است
‫که در معرض دمایی به‌اندازه ۸۰ ‫درجه سانتی‌گراد قرار دارند.
‫هیچ جانور دیگری نمی‌تواند در چنین دمایی دوام بیاورد
‫برای همین دانشمندان نام‌شان را کر‌م‌های پمپئی گذاشته‌اند. ‫(پمپئی نام شهری در ایتالیا بود که بر اثر فوران آتشفشان منهدم شد)
‫ولی این تازه اول کار است.
‫در همین نزدیکی، دودکش‌هایی هست
‫که گروه‌های مختلفی از موجودات زنده ‫روی آن زندگی می‌کنند.
‫کف این دریچه با صدف‌های .سیاه بزرگ پوشیده شده است
‫توده‌ی خرچنگ‌های سفید
‫و از همه تماشایی‌تر
‫صدها کرم لوله‌ای به رنگ قرمز روشن
‫که هر کدام دو متر طول و چهار سانتی‌متر ‫عرض دارند، وجود دارد.
‫قبل از کشف این موجودات،
‫تصور می‌کردیم که حیات همه‌ی موجودات ‫به خورشید وابسته است،
‫ولی اینجا که تاریکی مطلق در اعماق وجود دارد،
‫انبوهی از موجودات را کشف کردند
‫که هیچ انرژی‌ای از خورشید دریافت نمی‌کردند.
‫پس زندگی‌شان با چه می‌گذرد؟
‫جواب این سوال در خود کرم‌های لوله‌ای است.
‫در بدن آن‌ها باکتری‌های مخصوص زیادی وجود دارد
‫که می‌توانند انرژی را
‫از سولفیدهایی که از دریچه‌ها خارج می‌شوند دریافت کنند.
‫هموگلوبین‌هایی که سولفیدها و اکسیژن را به باکتری می‌برند
‫باعث قرمز شدن رنگ کرم‌های لوله‌ای می‌شوند.
‫این گروه‌های باکتریال
‫منبع اصلی انرژی برای تمام .موجودات زنده اینجا هستند
‫صدف‌های سفید پر از این باکتری‌هاست.
‫همانطور که گیاهان
‫اساس حیات جانورانیست که زیر نور خورشید زندگی می‌کنند،
‫این باکتری‌ها و میکروب‌ها هم
‫نخستین حلقه‌ی زنجیره‌ی غذایی اینجا هستند
‫که زندگی بیش از ۵۰۰ گونه ‫از جانداران به آن وابسته است.
‫خرچنگ‌ها و میگوها از این باکتری تغذیه می‌کنند
‫و حتی تلاش می‌کنند تا بخش‌هایی ‫از بدن کرم‌های لوله‌ای را هم بدزدند.
‫از سال ۱۹۷۹ که بیولوژیست‌ها این دریچه‌ها را کشف کردند،
‫هر ده روز یک بار، یک گونه‌ی .جدید جانوری تعریف شده‌است
‫ماهی‌ها‌ که هیچوقت از دریچه دور نمی‌شوند، ‫در حلقه‌ی پایانی این زنجیره غذایی قرار دارند.
‫ولی خودشان یا فرزندانشان ‫بالاخره مجبور می‌شوند از اینجا بروند.
‫چون تا جایی که ما می‌دانیم، هر دریچه ‫فقط برای چند دهه فعال است.
‫این جمعیت عظیم جانداران
‫که در این وضعیت ناگوار
‫و در وسط دشت مغاکی وسیع و برهوت زندگی می‌کنند
‫بیولوژیست‌هایی که برای اولین بار ‫شاهدش بودند را متحیر کرد.
‫این برای آن‌ها مثل مدرکی بود که آغاز حیات ‫که اتفاقاً در آب‌ها هم بوده
‫احتمالاً چنین شکلی داشته است.
‫سال ۱۹۹۹، زیردریایی‌ها در اعماق آب
‫چیزی کشف کردند که حتی از .این هم شگفت‌انگیزتر بود
‫در عمق ۹۰۰ متری
‫در کف خلیج مکزیک،
‫به چیزی برخوردند که به‌نظر می‌رسید یک دریاچه‌ی زیر آب
‫با بیش از ۲۰ متر طول
‫به‌همراه ساحل ماسه خودش باشد.
‫در کناره‌ی دریاچه حتی چیزی شبیه ‫ به خط جزر و مد وجود داشت،
‫ولی قطعاً این نمی‌تواند باشد،
‫چون زیر آب است.
‫در واقع یک لایه‌ی ضخیم سوپ مانند از آب نمک
‫باعث ایجاد این لبه شده است.
‫که از آب اطرافش بسیار سنگین‌تر است
‫و خود ماسه هم
‫از صدها هزار صدف سفید تشکیل شده است.
‫بار دیگر در کف دریایی کاملاً برهوت
‫یک زیست‌گاه غنی شگفت‌انگیز یافتیم
‫که عاری از هرگونه وابستگی به نور خورشید است.
‫البته این بار منبع انرژی‌اش سولفیدها نبودند
‫بلکه گاز متان به‌صورت حبابی از کف دریا خارج میشد
‫و این بار هم صدف‌ها باکتری مخصوصی داشتند
‫که می‌توانستند انرژی متان را دریافت کنند.
‫درست مثل دریچه‌های داغ
‫اکوسیستمی کامل مبنی بر باکتری ایجاد شده بود.
‫تنوع زیادی از گونه‌های کاملاً جدید ،از موجودات وجود داشت
‫میگوها، خرچنگ‌های اسکوات عجیب
‫و کرم‌های پربار به رنگ قرمز روشن.
‫به این آبادی‌ها آتش‌فشان سرد گفته می‌شود
‫که شباهت‌های عجیبی به دریچه‌های داغ دارند.
‫فرایندهای زمین‌شناسی در کف دریا ‫ که باعث ایجاد متان شده
‫منجر به آزاد شدن هیدروژن سولفید هم می‌شود.
‫بنابرین جای تعجب ندارد
‫که در نزدیکی‌ حوضچه‌های آب شور
‫کرم‌های لوله‌ای پیدا کردند...
‫زمین‌های پوشیده از کرم لوله‌ای
‫که صدها متر طول دارند.
‫این گونه‌های جدید هم برای ،دریافت انرژی از سولفیدها
‫از باکتری بهره می‌برند.
‫ولی انرژی را مستقیماً از زمین استخراج می‌کند.
‫از آب‌شش‌های زیبایشان
‫فقط برای تامین اکسیژن .از باکتری استفاده می‌کنند
‫با کمال تعجب، عمر این کرم‌های .لوله‌ای بیش از ۲۰۰ سال است
‫گمان می‌رود کرم‌های لوله‌ای دریچه‌های داغ
‫بیشترین سرعت رشد را در بین ،بی‌مهرگان دریا داشته باشند
‫و این کرم‌ها کمترین.
‫و این هم یک دلیل دیگر برای این که نگذارد ‫ سخت‌پوستان، آبشش‌هایش را گاز بگیرند.
‫منابع انرژی در دریچه‌های داغ که جانوران از آن بهره می‌برند
‫ممکن است ناگهان متوقف شود،
‫ولی در اینجا حیات از آینده‌ی زمین‌شناسی .پایدارتری برخوردار است
‫کشف دو اکوسیستم کاملاً جدید طی ده سال
‫که هیچکدام نیازی به نور خورشید ندارند
‫شگفت‌انگیز است.
‫تا کنون تنها یک‌درصد از کف اقیانوس را کاوش کرده‌ایم.
‫فقط خدا می‌داند که چه چیزهایی هنوز کشف نشده‌است.